કબીર ભજન – ૧૦ – ( 207 – 222 )

April 26, 2009

 

 

કબીર ભજન ૧૦( 207 – 222 )

 (૨૦૭)

સાધુકા હોના મુશ્કિલ હૈ.

                   સાધુકા હોના મુશ્કિલ હૈ,

              કામ ક્રોધકી ચોટ બચાવૈ, સો જન સાધુ હૈ… ।। ૧ ।।

                   કાયા મધ્યે ધુની ધકાવૈ, રમતા રામ રમૈ,

              કરમ કાઠ કોયલા કરી ડારૈ, જગસે ન્યારા હૈ… ।। ૨ ।।

                   આશા તૃષ્ણા કલહ કલ્પના, મમતા દૂર કરૈ,

              દમ્ભ માન મદ લોભ મોહસે, આઠોં પહર લરૈં… ।। ૩ ।।

                   માયા મહા ઠગિન હૈ હરિકી, જ્ઞાન વિરાગ હરૈ,

              તાસે હોય હોશિયાર નિરંતર, ગુરૂ પદ ધ્યાન ધરૈ… ।। ૪ ।।

                   મોટી માયા સબ કોઈ ત્યાગે, ઝીની નાહિં તજૈ,

              કહૈં કબીર સાધ સોઈ સાંચા, ઝીની દેખી ભગૈ… ।। ૫ ।।

(૨૦૮)    

સાધો જીવતહી કરૂ આશા.

                   સાધો જીવતહી કરૂં‘ આશા,

              મુયે મુક્તિ ગુરૂ કહૈં સ્વારથી, ઝૂઠા દૈ વિશ્વાસા… ।। ૧ ।।

                   જીવન સમઝે જીવત બૂઝે, જીવત મુક્તિ નિવાસા,

              જિયત કર્મકી ફાંસ ન કાટી, મુયે મુક્તિકી આશા… ।। ૨ ।।

                   તન છૂટે જિવ મિલન કહત હૈ, સો સબ ઝૂઠી આશા,

              અબહું મિલા તો તબહું મિલેગા, નહિં તો યમપુર બાસા… ।। ૩ ।।

                   દૂર-દૂર ઢૂંઢે મન લોભી, મિટૈ ન ગર્ભ તરાસા,

              સાધુ સંતકી કરૈ ન સેવા, કાટૈ યમકી ફાંસા… ।। ૪ ।।

                   સત્ય ગહૈ સદગુરૂકો ચીન્હૈ, સત્ય જ્ઞાન વિશ્વાસા,

              કહૈ કબીર સાધુન હિતકારી, હમ સાધુનકે દાસા… ।। ૫ ।।

(૨૦૯)    

સારી પહિર મૈલી કર ડારી, દામનકી-

સારી પહિર મૈલી કર ડારી, દામનકી બહુ ભારી જી… ।।

                   જૈસન કર્મ કિહૌ પૂરબમેં, તૈસન દેહ સંવારી જી,

              આઠ માસ નવ સિરજત લાગે, અજમતકી બિનકારી જી… ।। ૧ ।।

                   જાહુ રસિક ધન સાબુન લાવહુ, ઈ તન ધોય પછારી જી,

              કહહિં કબીર જો સારી સુધારી, તા કર મૈં બલિહારી જી… ।। ૨ ।।

(૨૧૦)     

સાહબ તેરા ભેદ ન જાને કોઈ

સાહેબ તેરા ભેદ ન જાને કોઈ… ।।

                   પાની લૈ લૈ સાબુન લૈ લૈ, મલ મલ કાયા ધોઈ,

              અંતર ઘટકા દાગ ન છૂટૈ, નિર્મલ કૈસે હોઈ… ।। ૧ ।।

                   યા ઘટ ભીતર બૈલ બંધે હૈ, નિર્મલ ખેતી હોઈ,

              સુખિયા બૈઠે ભજન કરત હૈ, દુખિયા દિનભર રોઈ… ।। ૨ ।।

                   યા ઘટ ભીતર અગ્નિ જરત હૈ, ધૂમ ન પરગટ હોઈ,

              કૈ દિલ જાને અપના ભાઈ, કૈ સિર બીતી હોઈ… ।। ૩ ।।

                   જડબિનુ બેલ બેલ બિનુ તુમ્બા, બિનુ ફુલે ફલ હોઈ,

              કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, ગુરૂ બિન જ્ઞાન ન હોઈ… ।। ૪ ।।

(૨૧૧)     

સાંઈકી નગરિયા જાના હૈરે બન્દે.

                   સાંઈકી નગરિયાં જાના હૈ રે બંદે,

              જગ નાહિં અપના, બેગાના હૈ રે બંદે, જાના હૈ રે બંદે… ।।

                   પત્તા તૂટા ડાલસે, લે ગઈ પવન ઉડાય,

              અબકે બિછુડે ના મિલે, દૂર પડેંગે જાય… ।। ૧ ।।

                   માલી આવત દેખકે, કલિયન કરે પૂકાર,

              ફુલી ફુલી ચૂન લીયે, કાલ હમારી બાર… ।। ૨ ।।

                   ચલતી ચક્કી દેખ કર, જીયા કબીરા રોય,

              દુઈ પાટનકે બીચમેં, સાવત બચા ન કોય… ।। ૩ ।।

                   લૂંટ શકે તો લૂંટ લે, સત્ય નામકી લૂંટ,

              પાછે ફિર પછતાઓગે, પ્રાણ જાવે જબ છૂટ… ।। ૪ ।।

                   માટી કહે કુંભારસે, તું ક્યોં રૂંઢે મોર,

              એક દિન ઐસા હોયેગા, મેં રૂંઢુંગી તોર… ।। ૫ ।।

                   લકડી કહે લુહારસે, તૂં મત જારો મોહે,

              એક દિન ઐસા હોયેગા, મેં જારૂંગી તોહે… ।। ૬ ।।

                   બંદે તું કર બંદગી, તો પાવે દિદાર,

              અવસર માનસ જન્મકા, બહુરી ન બારંબાર… ।। ૭ ।।

                   કબીરા સોયા ક્યા કરે, જાગન જપો મોરાર,

              એક દિન હૈ સોવના, લંબે પાંવ પસાર… ।। ૮ ।।

(૨૧૨)     

સાંઈ મિલના નહિં આસાનકા.

સાંઈ મિલના નહિં આસાનકા… ।।

                   સાંઈકા મિલના બરકત ચઢના, ચિત્ત ચૂકે કિસ કામકા… ।। ૧ ।।

              સતીકા સત સૂરકા રણ હૈ, સન્મુખ ધાવ સહ બાનકા… ।। ૨ ।।

                   કહે સુને કછુ કામ ન આવે, ભ્રમ ન મિટે જીવ જાનકા… ।। ૩ ।।

              કહૈં કબીર સુનો ભાઈ સાધો, કઠિન પન્થ ગુરૂ જ્ઞાનકા… ।। ૪ ।।

(૨૧૩)     

સુગના બોલ તું નિજ નામ.

સુગના બોલ તૂં નિજ નામ… ।।

                   આવત જાત બિલમ ન લાગૈ, મંજિલ આઠોં ધામ,

              લાખન કોસ પલકમેં જાવૈ, કહૂં ન કરત મુકામ… ।। ૧ ।।

                   હાથ પાંવ મુખ પેટ પીઠ નહિં, લાલ શ્વેત નહિં શ્યામ,

              પાંખન બિના ઉડે નિસિ વાસર, શીત લગે નહિં ધામ… ।। ૨ ।।

                   વેદ કહૈ સરગુણકે આગે, નિર્ગુણકા વિશ્રામ,

              સરગુણ નિર્ગુણ તજો સોહાગિન, જાય પહુંચ નિજ ધામ… ।। ૩ ।।

                   નૂરે ઓઢન નૂરે ડાસન, નૂરેકા સિરહાન,

              કહૈં કબીર સુનો ભાઈ સાધો, સતગુરૂ નૂર તમામ… ।। ૪ ।।

(૨૧૪)     

સુનો સુનો સાધોજી, રાજા રામ કહોજી.

સુનો સુનો સાધોજી, રાજા રામ કહોજી… ।।

                   ભાવ ભક્તિકા ધોકા સહાય, જુગ જુગત નહિં પાવે,

              ભગત ભૂલ ગયે રામ દિવાને, નિજ પદ બાંકો દેવે… ।। ૧ ।।

                   કયા મદની ઉગ્રસેનકી, સુરત ક્યા સુઝેગી,

              ધનભારીસે રામ મિલત, બન જાતે સુદામાજીકી… ।। ૨ ।।

                   કહે કબીરા સુનો ભાઈ સાધુ, રામ મિલત હૈ ભક્તિ,

              જંતર મંતર લટપટ હોવૈ, રામ ભજનસે મુક્તિ… ।। ૩ ।।

(૨૧૫)    

 સુગવા પિંજરવા છોડી ભાગા.

સુગવા પિંજરવા છોડિ ભાગા… ।।

              ઈસ પિંજરેમેં દસ દરવાજા, દસ દરવાજા કિવરવા લાગા… ।। ૧ ।।

          અંખિયન સેતી નીર બહન લાગ્યો, અબ કસ નહિં તૂ બોલત અભાગા… ।। ૨ ।।

              કહત કબીર સુનો ભાઈ સાધો, ઉડિગા હંસ ટૂટિ ગયો તાગા… ।। ૩ ।।

(૨૧૬)     

સુમિરન કરીલે મેરે મના.

સુમિરન કરિ લે મેરે મના, તેરી બીતી ઉમર હરિનામ બિના… ।।

                   હસ્તિ દંત બિનુ, પંછી પંખ બિનુ, નારી પુરૂષ બિના,

              વૈશ્યા પુત્ર પિતા બિનુ હોતા, વૈસે પ્રાણી જ્ઞાન બિના… ।। ૧ ।।

                   દેહ નૈન બિનુ, રૈન ચન્દ બિનુ, મન્દિર દીપ બિના,

              જૈસે તરૂવર ફલ બિન હીના, વૈસે પ્રાણી જ્ઞાન બિના… ।। ૨ ।।

                   કૂપ નીર બિનુ, ધનુ ક્ષીર બિનુ, ધરતી મેહ બિના,

              જૈસે પંડિત વેદ બિનુ હીના, વૈસે પ્રાણી જ્ઞાન બિના… ।। ૩ ।।

                   કામ ક્રોધ ઔર લોભ મોહ સબ, તૃષ્ણા ત્યાગૈ સંતજના,

              કહહિં કબીર એક ગુરૂ કે શરણ બિનુ, કોઈ નહિં જગમેં અપના… ।। ૪ ।।

(૨૧૭)

સુમિરન બિનુ ગોતા ખાવોગે.

સુમિરન બિનુ ગોતા ખાવોગે… ।।

                   મૂઠી બાંધ ગર્ભસે આયા, હાથ પસારે જાઓગે… ।। ૧ ।।

              જૈસે મોતી પરત ઓસકે, બેર ભયે ઝરિ જાઓગે… ।। ૨ ।।

                   જૈસે હાટ લગાવૈ હટવા, સૌદા બિનુ પછતાઓગે… ।। ૩ ।।

              કહૈં કબીર સુનો ભાઈ સાધો, સૌદા લેકર જાઓગે… ।। ૪ ।।

(૨૧૮)

હમકા ઓઢાવે ચાદરિયારે, ચલતી-

હમકા ઓઢાવે ચાદરિયા રે, ચલતી ફિરીયા ચલતી ફિરીયા… ।।

                   પ્રાણ રામ જબ નિત સંગ લાગે, ઉલટ ગઈ દો નૈન કુતરિયા… ।। ૧ ।।

              ભિતરસે જબ બાહિર લાયે, તૂટ ગઈ સબ મહેલ અટરિયા… ।। ૨ ।।

                   ચાર જનેં મિલ હાથ ઉઠાઈન, રોવત લે ચલે ડગર ડગરિયા… ।। ૩ ।।

              કહત કબીરા સુનો ભાઈ સાધુ, સંગ જલી વો તો તૂટી લકરિયા… ।। ૪ ।।

(૨૧૯)     

હમારે ગુરૂ મિલે બ્રહ્મજ્ઞાની,

હમારે ગુરૂ મિલે બ્રહ્મજ્ઞાની, પાઈ અમર નિશાની… ।।

                   કાગ પલટ ગુરૂ હંસા કિન્હે, દિની નામ નિશાની,

              હંસા પહુંચે સુખ સાગર પર, મુક્તિ ભરે જહાં પાની… ।। ૧ ।।

                   જલ બીચ કુંભ કુંભ બીચ જલ હૈ, બાહર ભિતર પાની,

              નીકસ્યો કુંભ જલ જલહી સમાના, યે ગતિ વિરલેને જાની… ।। ૨ ।।

                   હૈ અથાગ થા સંતનમેં, દરિયા લહર સમાની,

              જીવર જાલ ડાલકા તરી હૈ, જબ મીન બિખલ ભય પાની… ।। ૩ ।।

                   અનુભવકા જ્ઞાન ઉજલત દિવાના, સો હૈ અકથ કહાની,

              કહત કબીર ગુંગેકી સેના, જીન જાની ઉન માની… ।। ૪ ।।

(૨૨૦)

હરિકા ભજન કરૂંગા બે, જમસે ખુબ-

હરિકા ભજન કરૂંગા બે, જમસે ખુબ લડુંગા બે… ।।

                   અહમતા મારૂં મમતા મારૂં, ખાન ઝાદ કહેલાવું,

              મન મેરા ચોક્કસ કર રાખું, ચિત્ત ચૈતનમેં મિલાવું… ।। ૧ ।।

                   રામ નામકા ઘોડા મેરા, શીલ લગામ ચઢાવું,

              ભજન પ્રતાપે હાથમેં બરછી, સનમુખ લેકર ધાવું… ।। ૨ ।।

                   ઓર લોક કસબકે ચાકર, મય હજુરકા કાજી,

              કામ ક્રોધકી ગરદન મારૂં, સાહેબ રાખું રાજી… ।। ૩ ।।

                   સાહેબકા સાચા ચાકર, મેરા નામ કબીરા,

              સબ સંતનકુ શિશ નમાવું, જો હરિ પરખે હિરા… ।। ૪ ।।

(૨૨૧)

હરિજન ચાર વરણસે ઊંચા.

હરિજન ચાર વરણસે ઊંચા… ।।

                   નહિં માનો તો સાખિ દેખાઊં, સવરીકે ફલ ખાયો ઝૂઠા… ।। ૧ ।।

              દુર્યોધન ઘર મેવા ત્યાગે, સાગ વિદુર ઘર ખાયો રૂખા… ।। ૨ ।।

                   રાજા યુધિષ્ઠિર યજ્ઞ એક ઠાને, બાજે ઘંટ ન વિપ્ર ભયો ઝૂઠા… ।। ૩ ।।

              કહહિં કબીર સ્વપચકે જેબે, બાજૈ ઘંટ ગગન ચઢિ ઊંચા… ।। ૪ ।।

(૨૨૨)     

હંસા પ્યારે સરવર તજિ કહાં જાય.

હંસા પ્યારે સરવર તજિ કહા જાય… ।।

          જેહિ સરવર બિચ મોતિયા ચુગત હોતે, બહુ વિધિ કેલિ કરાય… ।। ૧ ।।

              સૂખે તાલ પુરઈન જલ છાંડે, કમલ ગયે કુમ્હિલાય… ।। ૨ ।।

          કહહિં કબીર જો અબકી બિછુરે, બહુરિ મિલો કબ આય… ।। ૩ ।।

 

સમાપ્ત

 

કબીર ભજન – ૯ – ( 183 – 206 )

April 25, 2009

 

 

કબીર ભજન ( 183 – 206 )

(૧૮૩)     

સકલ તજિ રામ સુમર મેરે ભાઈ.

                   સકલ તજિ રામ સુમર મેરે ભાઈ,

              માટી કે તન માટી મિલિ હૈ, પવનમેં પવન સમાઈ… ।। ૧ ।।

                   બહુત જતન કરિ સુતકો પાલે, કાંચા દૂધ પિલાઈ,

              સોઈ પુત્ર તેરે કાલ હોઈ બૈઠે, બાબા કહત લજાઈ… ।। ૨ ।।

                   જો તિરિયા મુખ બીડા લાવતિ, સોવતિ અંગ લગાઈ,

              સો તિરિયા મુખ મોડકે બૈઠી, છુટ ગઈ સકલ સગાઈ… ।। ૩ ।।

                   જેહિ દેહિયા પર નીર પખારે, ચોવા ચંદન લગાઈ,

              વહિ દેહિયા પર કાગ ઉડતુ હૈ, દેખત લોગ ધિનાઈ… ।। ૪ ।।

                   ઝૂઠી કાયા ઝૂઠી માયા, ઝૂઠે લોગ લોગાઈ,

              કહહિં કબીર સુનો ભાઈ સાધો, ઝૂઠે જગ પતિયાઈ… ।। ૫ ।।

(૧૮૪)    

સતનામકા સુમિરન કરલે, કલ જાને-

                   સતનામ કા સુમિરન કરલે, કલ જાને ક્યા હોય,

              જાગ જાગ નર નિજ પાસુનમેં, કાહે બીલખા સોય… ।। ૧ ।।

                   યેહી કારન તું જગમેં આયા, વો નહિં તુંને કમાયા,

              મન મૈલા થા મૈલા તેરા, કાયા મલ મલ ધોય… ।। ૨ ।।

                   દો દિનકા હૈ રૈન બસેરા, કોન હૈ મેરા કોન હૈ તેરા,

              હુવા સવેરા ચલે મુસાફીર, અબ ક્યા નયન બિધોય… ।। ૩ ।।

                   ગુરૂ કા શબદ જગાલે મનમેં, ચૌરાસીસે છૂટે ક્ષનમેં,

              યે તન બારબાર નહિં પાવે, શુભ અવસર ક્યું ખોય… ।। ૪ ।।

                   હે દુનિયા હૈ એક તમાસા, કર નહિં બંદે કીસકી આશા,

              કહે કબીરા સુનો ભાઈ સાધો, સાંઈ ભજે સુખ હોય… ।। ૫ ।।

(૧૮૫)

સદગુરૂ શરણ જાયકે, તામસ ત્યાગિયે.

                   સદગુરૂ શરણ જાયકે, તામસ ત્યાગિયે,

              ભલા બુરા કહિ જાય, તો ઉઠિ નહિં લાગિયે… ।। ૧ ।।

                   ઉઠિ લાગે સો રાર, રાર મહા નીચ હૈ,

              જેહિ ઘટ ઉપજે ક્રોધ, સોઈ ઘટ મીચ હૈ… ।। ૨ ।।

                   જો કોઈ ગાલી દેય, તો જવાબ ન દિજીયે,

              ગલ અમૃત તેરે પાસ, ઘોરિ ક્યોં ન પિજીયે… ।। ૩ ।।

                   અમૃત ફલ લિયે હાથ, રૂચે નહિં રારકો,

              સ્વાનકો યહી સુભાવ, ગહે પુનિ હાડકો… ।। ૪ ।।

                   જાકે જીવન સુભાવ, છુટે નહિં જીવ સો,

              નીમ ન મીઠી હોય, સીંચે ગુડ ઘીવ સો… ।। ૫ ।।

                   માલા તેરે હાથ, કતરની કાંખમેં,

              આગ બુઝી મત જાન, દબી હૈ રાખમેં… ।। ૬ ।।

                   કાહ ભયે હૈ બાત, કહે તેરે પીવકો,

              ઉપરકે સબ બાદ, પલ તેરે જીવકો… ।। ૭ ।।

                   કહહિં કબીર વિચાર, સમુઝ મન ભાવના,

              હંસ ગયે સતલોક, બહુરિ નહિં આવના… ।। ૮ ।।

(૧૮૬)

સદગુરૂ ચારોં વરણ વિચારી.

સદગુરૂ ચારોં વરણ વિચારી… ।।

                   બ્રાહ્મણ વહી બ્રહ્મકો જાનૈ, પહિર જનેઉ વિચારી,

              સાધુકે સૌગુણ જનેઉ નૌગુણ, સો પહિરે બ્રહ્મચારી… ।। ૧ ।।

                   ક્ષત્રિય સોઈ જો પાપ ક્ષય કરઈ, બાંધિ જ્ઞાન તરવારી,

              અંતર દિલમેં દયા રાખૈ, કબહૂં ન આવૈ હારી… ।। ૨ ।।

                   વૈશ્યા સોઈ જો વિષયા ત્યાગૈ, ત્યાગ દેઈ પર નારી,

              મમતા મારિકે મંજન લાવૈ, પ્રાણ દાન દૈ ડારી… ।। ૩ ।।

                   શૂદ્ર સોઈ જો સૂધો રહતા, છોડ દેત અપકારી,

              ગુરૂકી દયા સાધુકી સંગતિ, પાવ અચલ પદ ભારી… ।। ૪ ।।

                   જો મન ભજૈ સોઈ જન ઉબરૈ, યામેં જીત ન હારી,

              કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, સદગુરૂ ભક્તિ પ્યારી… ।। ૫ ।।

(૧૮૭)

સપન કરિ જાન્યો યહ જિંદગાની.

સપન કરિ જાન્યો યહ જિન્દગાની… ।।

              ચાર દિનોકી યહ જિન્દગાની, નહકૈ ફિરત ઉતાની… ।। ૧ ।।

                   થોરે દિનોકી યહ જિન્દગાની, જૈસે હિલોરા પાની… ।। ૨ ।।

              જેહિ ઘર સાધુસંત નહિં જાવૈ, તેહિ ઘર ભાગ બિલાની… ।। ૩ ।।

                   જેહિ ઘર સાધુ સંતકૈ સેવા, તેહિ ઘર પૂર કિસાની… ।। ૪ ।।

              કહહિં કબીર સુનો ભાઈ સાધો, રહિ જઈ હૈ નામ નિશાની… ।। ૫ ।।

(૧૮૮)     

સબ દિન હોત ન એક સમાના.

સબ દિન હોત ન એક સમાના… ।।

                   એક દિન રાજા હરિશ્ચંદ્ર ગૃહ, કંચન ભરે ખજાના,

              એક દિન ભરૈ ડોમ ઘર પાની, મરઘટ ગહે નિશાના… ।। ૧ ।।

                   એક દિન રાજા રામચંદ્રજી, ચઢે જાત વિમાના,

              એક દિન ઉનકા બનવાસ ભયે, દશરથ તજ્યો પરાના… ।। ૨ ।।

                   એક દિન અર્જુન મહાભારતમેં, જીતે ઈન્દ્ર સામાના,

              એક દિન ભિલ્લન લૂટી ગોપિકા, વહી અર્જુન વહી બાના… ।। ૩ ।।

                   એક દિન બાલક ભયો ગોદીમાં, એક દિન ભયો જવાના,

              એક દિન ચિતા જલૈ મરઘટ પર, ધુવાં જાત આસમાના… ।। ૪ ।।

                   કહે કબીર સુનો ભાઈ સાધો, યહ પદ હૈ નિર્બાના,

              યહ પદકા કોઈ અર્થ લગાવૈ, હોનહાર બલવાના… ।। ૫ ।।

(૧૮૯)     

સબ પૈસેકા ભાઈ, અપના સાથી નહિં-

સબ પૈસેકા ભાઈ, અપના સાથી નહિં કોઈ… ।।

                   ખાને પીનેકુ પૈસા હોય તો, જોરૂ બંદગી કરે,

              એક દિન ખાના નહિં મિલે તો, ફિરકે જવાબ કરે… ।। ૧ ।।

                   જબલગ અપને પલ્લવ પૈસા, તબલગ સલામ કરે,

              અપના પૈસા નિકલ ગયા તો, કોઈ મીઠા ન બોલે… ।। ૨ ।।

                   ભાઈબંધ ઓર બહેન સાલે, જુઠા સબહિ પસારા,

              કોઈ કિસીકા નહિં રે પ્યારે, કહત હય દાસ કબીરા… ।। ૩ ।।

(૧૯૦)

સબ પૈસેકા ભાઈ, દિલકા સાથી નહિં.

સબ પૈસેકે ભાઈ, દિલકા સાથી નહિં કોઈ… ।।

                   ખાને પીનેકો પૈસા હોય તો, જોરૂ બંદગી કરે,

              એક દિન ખાના નહિં મિલે તો, ફીરસે જવાબ કરે… ।। ૧ ।।

                   જબલગ અપને પલ્લવ પૈસા, તબલગ સલામ કરે,

              અપના પૈસા નિકલ ગયા તો, કોઈ મીઠા ન બોલે… ।। ૨ ।।

                   ભાઈબંધ ઔર બહેન સાલે, સબ પૈસેકે ભાઈ,

              કો ન કિસિકા નહિં રે પ્રાની, કહત કબીર સુનાહી… ।। ૩ ।।

(૧૯૧)

સમજ ભજ મન ખોજ દિવાને.

સમજ ભજ મન ખોજ દિવાને, આશક હોકર સોના ક્યારે… ।।

                   આયા હો સો કરલે સોદા, પાયા હય સો ખોના ક્યારે,

              જબ તું આયા પ્રેમ ગલીનમેં, સીસ દેનાં ફિર ડરના ક્યારે… ।। ૧ ।।

                   લુકા સુકા જગમકા ટુકા-સોના હોય સો સોલાના ક્યારે,

              જબ અંખિયનમેં નીંદ ભુલ આવે, તકિયા ઓર બીછોના ક્યારે… ।। ૨ ।।

                   સતગુરૂ પાન ગલીચા લાગા, ગાયલ હોકર રોના ક્યારે,

              કહત કબીરા સુનોભાઈ સાધુ, જાદુ ઉપર તોન ક્યારે… ।। ૩ ।।

(૧૯૨)     

સમુઝ દેખ મન મીત પિયરવા.

સમુઝ દેખ મન મીત પિયરવા, આસિક હોકર સોના ક્યા રે… ।।

                   જીસ નગરીમેં દયા ધર્મ નહિં, ઉસ નગરીમેં રહના ક્યા રે… ।। ૧ ।।

              રૂખા સૂખા ગમકા ટુકડા, ચિકના ઔર સલોના ક્યા રે… ।। ૨ ।।

                   પાયા હૈ તો દે લે પ્યારે, પાય પાય ફિર ખોના ક્યા રે… ।। ૩ ।।

              જિન આંખનમેં નીંદ ઘનેરી, તકિયા ઔર બિછૌના ક્યા રે… ।। ૪ ।।

                   કહૈં કબીર સુનો ભાઈ સાધો, શીશ દિયા ફિર રોના ક્યા રે… ।। ૫ ।।

(૧૯૩)     

સમુઝ મન કોઈ નહિં અપના.

સમુઝ મન કોઈ નહિં અપના… ।।

                   પ્રાણનાથ જબ નિકરન લાગે, મુંહ પર પરે ઝપના… ।। ૧ ।।

              ધરતી ધન આપન કરિ લેહૈં, તુમ્હૈં દેહૈં સિર્ફ કફના… ।। ૨ ।।

                   જો કુછ આય કિહૌ યા જગમેં, તૌ ન જાઈ સંગમાં… ।। ૩ ।।

              કહહિં કબીર સુનો ભાઈ સાધો, ઈ જગત ભયા સપના… ।। ૪ ।।

(૧૯૪)

સંગત સંતનકી કરલે.

સંગત સંતન કી કરલે, જનમકા સાર્થક કછુ કરલે… ।।

                   ઉત્તમ દેહી નર પાયા પ્રાણી, ઈસકા હીત કછુ કરલે,

              સદગુરૂ ચરણ જાકે બાબા, જનમ મરણ દૂર કરલે… ।। ૧ ।।

                   કહાંસે આવે કહાંકુ જાવે, યે કછુ માલુમ કરલે,

              દો દિનકી જીંદગાની યારો, હોશિયાર હોકર ચલલે… ।। ૨ ।।

                   કોન કિસીકે જોરૂ લડકે, કોન કિસીકે સાલે,

              જબલગ પલ્લોમેં પૈસા ભાઈ, તબલગ મીઠા બોલે… ।। ૩ ।।

                   કહત કબીરા સુનો ભાઈ સાધુ, બારબાર નહિં આના,

              અપના હિત કછુ કરલે ભાઈ, આખર અકેલા જાના… ।। ૪ ।।

(૧૯૫)

સંગત સંતનકી કરલે, જનમકા સાર્તક-

સંગત સંતનકી કરલે, જનમકા સાર્થક કછુ કરલે… ।।

                   ઉત્તમ મનોર દેહ પાયા, પ્રાની ઈસકા હિત કછુ કરલે,

              સદગુરૂ ચરણ જાકે બાબા, જનમ મરણ દૂર કરલે… ।। ૧ ।।

                   કહાંસે આયા કહાં જાવેગા, યે કછુ માલુમ કરના,

              દો દિનકી જીંદગાની બંદે, હોશિયાર હોકર ચલના… ।। ૨ ।।

                   કૌન કિસીકે જોરૂ લડકે, કૌન કિસીકે સાલે,

              જબલગ પલ્લોમેં પૈસા ભાઈ, તબલગ મીઠા બોલે… ।। ૩ ।।

                   કહત કબીરા સુનો ભાઈ સાધુ, બાર બાર નહિં આના,

              અપના હિત કછુ કરલે ભાઈ, આખર અકેલા જાના… ।। ૪ ।।

(૧૯૬)     

સંતો કોઈ જન શબ્દ વિચારા.

                   સંતો કોઈ જન શબ્દ વિચારા,

              શબ્દ ભેદ યહ હૈ સતગુરૂકા, પરખ લેહુ ટકસારા… ।। ૧ ।।

                   શબ્દ હિં સુનિ સુનિ વેષ ધરત હૈ, શબ્દ સુનૈ અનુરાગી,

              ષટ દર્શન સબ શબ્દ કહત હૈ, શબ્દ કહૈ બૈરાગી… ।। ૨ ।।

                   શબ્દ હિ વેદ પુરાણ કહત હૈ, શબ્દ હિ સબ ઠહરાવૈ,

              શબ્દ હિ મુનિજન સાધુ કહત હૈ, શબ્દ કે ભેદ ન પાવૈ… ।। ૩ ।।

                   શબ્દ હિ સે ભ્રમ ઉપરાજત, શબ્દ કે ક્રિયા પસારા,

              કહૈ કબીર જાસુ શબ્દ ઉઠત હૈ, તા કો કોઈ ન વિચારા… ।। ૪ ।।

(૧૯૭)

સંતો જગકો કો સમઝાવૈ.

                   સંતો જગકો કો સમજાવૈ,

              તજિ પ્રત્યક્ષ સતગુરૂ પરમેશ્વર, જડ કો પૂજન જાવૈ… ।। ૧ ।।

                   જડ પૂજા કે ફલ અદૃષ્ટ હૈ, કાલંતરસે પાવૈ,

              દૃષ્ટ અદૃષ્ટ ઉભય ફલદાયક, સો પૂજા નહિં ભાવૈ… ।। ૨ ।।

                   લૈ પાષાણ મૂર્તિ કરસે ગઢિ, બહુવિધિ રૂપ બનાવૈ,

              વિષ્ણુ શંકર સૂર્ય ગણપતિ, જો કુછ મનમેં આવૈ… ।। ૩ ।।

                   દધિ ધૃત પય મધુ લૈ પ્રમાણસે, તામેં ખાંડ મિલાવૈ,

              યદિ વિધિસે કરિ પંચામૃત, તેહિ મૂરતિ પર ઢરકાવૈ… ।। ૪ ।।

                   પુનિ લૈ વિમલ વારિ સુરસરિકો, શૂદ્ર સ્નાન કરાવૈ,

              ધોય પોંછ ચંદન લગાયકૈ, પટ ભૂષણ પરિરાવૈ… ।। ૫ ।।

                   કરિ પ્રતિષ્ઠા વેદ મંત્રસે, તામેં પ્રાણ બુલાવૈ,

              જો વૈ મંત્ર સત્ય કરિ માનૈ, નિજ પિતુ ક્યોં ન જિયાવૈ… ।। ૬ ।।

                   ભોગ ધાર ધરિ તાકે સન્મુખ, ઘંટા નાદ બજાવૈ,

              ભોજન કૌન કરે બિન ચેતન, ઉલટિ આપહી ખાવૈ… ।। ૭ ।।

                   યહિ વિધિ કરત કરત જડ પૂજા, આપહુ જડ બનિ જાવૈ,

              કહૈં કબીર જ્ઞાન સદગુરૂકા, કૈસે હ્રદય સમાવૈ… ।। ૮ ।।

(૧૯૮) 

સંતો ઘરમેં ઝગરા ભારી.

                              સંતો ઘરમેં ઝગરા ભારી,

                       રાત દિવસ મિલિ ઉઠિ ઉઠિ લાગે, પાંચ ઢોટા એક નારી… ।। ૧ ।।

                              ન્યારો ન્યારો ભોજન ચાહૈં, પાંચોં અધિક સંવાદી,

                       કોઈ કાહૂકા હટા ન માને, આપુહિં આપુ મુરાદી… ।। ૨ ।।

                              દુર્મતિ કરે દોહાગિન મેટૈ, ઢોટહિ ચાંપ ચપેરે,

                       કહહિં કબીર સોઈ જન મેરા, જો ઘરકી રારિ નિબેરે… ।। ૩ ।।

(૧૯૯)     

સંતો દેખત જગ બૌરાના.

                   સંતો દેખત જગ બૌરાના,

              સાંચ કહૌં તો મારન દાવૈ, ઝૂઠે જગ પતિયાના… ।। ૧ ।।

                   નેમી દેખા ધર્મી દેખા, પ્રાતઃ કરે અસનાના,

              આતમ મારિ પાષાણહિં પૂજે, ઉનમેં કુછઉ ન જ્ઞાના… ।। ૨ ।।

                   બહુ તક દેખા પીર ઔલિયા, પઢેં કિતેબ કુરાના,

              કૈ મુરીદ તદબીર બતાવૈ, ઉનમેં ઉહૈ જો જ્ઞાના… ।। ૩ ।।

                   આસન મારી ડિમ્ભ ધરિ બૈઠે, મનમેં બહુત ગુમાના,

              પીતર પાથર પૂજન લાગે, તીરથ ગર્ભ ભુલાના… ।। ૪ ।।

                   ટોપી પહિરે માલા પહિરે, છાપ તિલક અનુમાના,

              સાખી શબ્દૈ ગાવત ભૂલૈ, આતમ ખબરિ ન જાના… ।। ૫ ।।

                   હિન્દુ કહૈં મોહિ રામ પિયારા, તુરૂક કહૈં રહિમાના,

              આપુસમેં દોઉ લરિ લરિ મૂયે, મર્મ કાહૂ ન જાના… ।। ૬ ।।

                   ઘર ગર મન્તર દેત ફિરત હૈ, મહિમા કે અભિમાના,

              ગુરૂ સહિત શિષ્ય સબ બૂડે, અંતકાલ પછિતાના… ।। ૭ ।।

                   કહહિં કબીર સુનો હો સંતો, ઈ સબ ભરમ ભુલાના,

              કેતિલ કહૌં કહા નહિં માને, સહજે સહજ સમાના… ।। ૮ ।।

(૨૦૦)

સંતો સદગુરૂ અલખ લખાયા

                   સંતો સદગુરૂ અલખ લખાયા,

                   પરમ પ્રકાસક જ્ઞાન પુંજ, ઘટ ભીતરમેં દરશાયા… ।। ૧ ।।

                         મન બુદ્ધિ બાની જાહિ ન જાનત, વેદ કહત સકુચાયા,

                   અગમ અપાર અથાહ અગોચર, નેતિ નેતિ જેહિ ગાયા… ।। ૨ ।।

                         શિવ સનકાદિક ઔર બ્રહ્માકે, વહ પ્રભુ હાથ ન આયા,

                   વ્યાસ વસિષ્ઠ વિચારતા હારે, કોઈ પાર નહિં પાયા… ।। ૩ ।।

                         તિલમેં તેલ કાષ્ઠમેં અગ્ની, વ્રત તપ માંહિ સમાયા,

                   શબ્દમેં અર્થ પદારથ પદમેં, સ્વરમેં રાગ સુનાયા… ।। ૪ ।।

                         બીજમાંહિં અંકુર તરૂ શાખા, પત્ર ફૂલ ફલ છાયા,

                   ત્યોં આતમમેં હૈ પરમાતમ, બ્રહ્મ જીવ અરૂ માયા… ।। ૫ ।।

                         કહૈ કબીર કૃપાલુ કૃપા કરિ,નિજ સ્વરૂપ પરખાયા,

                   જપ તપ યોગ યજ્ઞ પૂજા, સબ જંજાલ છુડાયા… ।। ૬ ।।

(૨૦૧)     

સંતો બોલે તે જગ મારે.

                   સંતો બોલે તે જગ મારે,

              અનબોલે તે કૈસેક બનિ હૈ, શબ્દહિ કોઈ ન વિચારે… ।। ૧ ।।

                   પહલે જન્મ પુત્રકા ભયઉ, બાપ જન્મિયા પાછે,

              બાપ પુતકી એકૈ નારી, ઈ અચરજ કોઈ કાછે… ।। ૨ ।।

                   દુંદુર રાજા ટીકા બૈઠે, વિષહર કરૈ ખવાસી,

              શ્વાન બાપુરા ધરિન ઠાકનો, બિલ્લી ઘરમેં દાસી… ।। ૩ ।।

                   કાર દુકાર કાર કરિ આગે, બૈલ કરે પટવારી,

              કહહિં કબીર સુનો હો સંતો, ભૈંસ ન્યાવ નિબેરી… ।। ૪ ।।

(૨૦૨)

સંતો ભક્તિ સતોગુરૂ આની.

                   સંતો ભક્તિ સતોગુરૂ આની

              નારી એક પુરૂષ દુઈ જાયા, બૂઝો પંડિત જ્ઞાની… ।। ૧ ।।

                   પાહન ફોરિ ગંગ એક નિકરી, ચહુરદિશ પાની પાની,

              તેહિ પાની દુઈ પર્વત બૂડે, દરિયા લહર સમાની… ।। ૨ ।।

                   ઉડિ માખી તરવરકો લાગી, બોલૈ એકૈ બાની,

              વહ માખીકો માખા નાહીં, ગર્ભ રહા બિનુ પાની… ।। ૩ ।।

                   નારી સકલ પુરૂષ વૈ ખાયે, તાતે રહે અકેલા,

              કહહિં કબીર જો અબકી બૂઝૈ, સોઈ ગુરૂ હમ ચેલા… ।। ૪ ।।

(૨૦૩)

સંતો ભાઈ આઈ જ્ઞાનકી આંધી.

                   સંતો ભાઈ આઈ જ્ઞાનકી આંધી,

              ભ્રમકી ટાટી સબૈ ઉડાની, માયા રહે ન બાંધી… ।। ૧ ।।

                   દૂ ચિતેકી દોઉ થૂની ગિરાની, મોહ બડેરા ટૂટા,

              તૃષ્ણા છાંનિ પરી ઘર ઉપરિ, કુબુદ્ધિકા ભાંડા ફૂટા… ।। ૨ ।।

                   જોગ જુગતિ કરિ સંતૌ બાંધી, નિરચુ ચુયે નહિં પાની,

              કૂડ કપટ માયાકા વિકસ્યા, હરિકી ગતિ જબ જાની… ।। ૩ ।।

                   આંધી પીછે જો જલ વર્ષા, પ્રેમ હરિજન ભીના,

              કહૈં કબીર મનિભયા પ્રકાશા, ઉદૈ ભાન તબ ખીના… ।। ૪ ।।

(૨૦૪)

સંતો રાહ દુનો હમ દિઠા.

                   સંતો રાહ દુનોં હમ દીઠા,

              હિન્દુ તુરૂક હટા નહિં માને, સ્વાદ સબનકો મીઠા… ।। ૧ ।।

                   હિન્દુ બરત એકાદશિ સાધે, દૂધ સિં‘ઘારા સેતી,

              અન્નકો ત્યાગે મનકો ન હટકે, પારન કરે સગૌતી… ।। ૨ ।।

                   તુરુક રોજા નિમાજ ગુજારૈ, બિસમિલ બાંગ પુકારે,

              ઈનકો બહિસ્ત કહાંસે હોવે, જો સાંઝે મુરગી મારે… ।। ૩ ।।

                   હિન્દુકી દયા મેહર તુરુકનકી, દોનોં ઘટસે ત્યાગી,

              ઈ હલાલ વૈ ઝટકા મારેં, આગ દુનોં ઘર લાગી… ।। ૪ ।।

                   હિન્દુ તુરૂકકી એક રાહ હૈ, સતગુરૂ સોઈ લખાઈ,

              કહહિં કબીર સુનો હો સન્તો, રામ ન કહૂં ખુદાઈ… ।। ૫ ।।

(૨૦૫)

સંતનકે સંગ લાગરે, તેરી અચ્છી બનેગી.

સંતનકે સંગ લાગ રે, તેરી અચ્છી બનેગી… ।।

                   હંસનકી ગતિ હંસહિ જાનૈ, ક્યા જાને કોઈ કાગ રે,

              સંતનકે સંગ પૂર્ણ કમાઈ, હોય બડો તેરે ભાગ રે… ।। ૧ ।।

                   ધ્રુવકી બની પ્રહલાદકી બન ગઈ, ગુરૂ સુમિરન બૈરાગ રે,

              કહત કબીરા સુનો ભાઈ સાધો, રામ ભજનમેં લાગ રે… ।। ૨ ।।

(૨૦૬)    

 સંતન જાતિ ન પુછો નિર્ગુનિયા.

સંતન જાતિ ન પૂછો નિર્ગુનિયા… ।।

                   સાધૈ બ્રાહ્મણ સાઘૈ ક્ષત્રિય, સાધૈ જાતી બનિયા,

              સાધુનમેં છત્તીસ કૌમ હૈ, ટેઢી તોર પુછનિયા… ।। ૧ ।।

                   સાધૈ નાઊ સાધૈ ધોબી, સાધુ જાતિ હૈ બરિયા,

              સાધુનમેં રૈદાસ સાધુ હૈ, સ્વપચ ઋષી સો ભંગિયા… ।। ૨ ।।

                   હિંદુ તુરુક દો દીન બને હૈ, કછૂ નહીં પહચનિયા,

              લાખન જાતિ જગતમેં ફૈલી, કાલકે ફન્દ પસરિયા… ।। ૩ ।।

                   સબ લોગનમેં સંત બડે હૈં, શબ્દરૂપ જિન દેહિયા,

              કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, સત્યરૂપ વહિ જનિયા… ।। ૪ ।।

 

કબીર ભજન – ૮ – ( 156 – 182)

April 20, 2009

કબીર ભજન – ૮ – ( 156 – 182)
(૧૫૬)
માનત નહિં મન મોરા સાધો.
માનત નહિં મનમોરા સાધો, માનત નહિં મનમોરા,
બાર બાર મૈં કહિ સમુઝાવૌ, જગમેં જીવના થોરા… ।। ૧ ।।
યા કાયાકા ગર્વ ન કીજૈ, ક્યા સાંવર ક્યા ગોરા,
બિના ભક્તિ તન કામ ન આવૈ, કોટિ સુગંધ ચમોરા… ।। ૨ ।।
યા માયા લખિકે જન ભૂલૌ, ક્યા હાથી ક્યા ઘોરા,
જોરિ જોરિ ધન બહુત બિગૂચે, લાખન કોટિ કરોરા… ।। ૩ ।।
દુવિધા દુર્મતી ઔ ચતુરાઈ, જનમ ગયો નર બૌરા,
અજહૂં આનિ મિલો સત્સંગતિ, સતગુરૂ માન નિહોરા… ।। ૪ ।।
લેઈ ઉઠાઈ પરત ભુંઈ ગિરિ ગિરિ, જ્યોં બલક બિનુ કોરા,
કહૈં કબીર ચરણ ચિત રાખો, જ્યોં સૂઈ બિચ દોરા… ।। ૫ ।।
(૧૫૭)
માલ જિન્હોંને જમા કિયા,
માલ જિન્હોંને જમા કિયા, સૌદા પરિહારે જાતે હૈં… ।।
ઊંચા નીચા મહલ બનાયા, જા બૈઠે ચૌબારે હૈં,
સુબહ તલક જો આગે રહના, સામ પુકારે જાતે હૈં… ।। ૧ ।।
જાગકે રસ્તે મત ચલ પ્યારે, ગડ યા પાર ગનેરે હૈં,
ઈસ નગરીકે બીચ મુસાફિર, અકસર મારે જાતે હૈં… ।। ૨ ।।
ભાઈબંધુ ઔ કુટુંબ કબીલા, સબ ઠગઠગકે ખાતે હૈં,
આય જમ જબ દિયા નગારા, સાફ અલગ હો જાતે હૈં… ।। ૩ ।।
જોરૂ કૌન ખસમ હૈ કિસકા, કૌન કિસીકે નાતે હૈં,
કહૈ કબીર જો બંદગી ગાફિલ, કાલ ઉન્હીકો ખાતે હૈં… ।। ૪ ।।
(૧૫૮)
મિથ્યા માયા જાલ જગત મન,
મિથ્યા માયાજાલ જગત મન, ક્યોં તૂ દેખ ભુલાયા હૈ… ।।
સુમન સુહાવન સુંદર ફલ, લખિ સેમર સુઆ લલચાયા હૈ,
મારિ ચોંચ રૂંઈ નિકરી જબ, તનમનમેં પછતાયા હૈ… ।। ૧ ।।
ધૂમ સમૂહ જાનિ ઘન ચાતૃક, તૃષ્ણાવશ હોય ધાયા હૈ,
મિટી ન પ્યાસ ભયો દુઃખ દારૂણ, મનહી મન અકુલાયા હૈ… ।। ૨ ।।
સુત બનિતાદિ કુટુંબ સકલ તજ, સ્વારથ પ્રીતી લગાયા હૈ,
યહ મન બસી મૂર્ખતા કૈસી, મોહજાલ ઉરઝાયા હૈ… ।। ૩ ।।
પ્રબલ અવિદ્યા કે પ્રતાપ શઠ, ફિર ચૌરાસી આયા હૈ,
કહૈ કબીર ચેત નર અબહૂં, માનુષ યોની પાયા હૈ… ।। ૪ ।।
(૧૫૯)
મિલના હોય તો મિલ જુલ લીજૈ.
મિલના હોય તો મિલજુલ લીજૈ, યેહી દમકા મેલા હૈ… ।।
દિપક હૈ સો ઘટ ઉજીયારા, જ્ઞાન ગુરૂ મન ચેલા હૈ,
જાકો સમઝ પરે સોઈ માનુષ, નહિં તો માટી ઢેલા હૈ… ।। ૧ ।।
બવરા ગાંવ અનોખી બસ્તી, કોઈ હંસત કોઈ રોતા હૈ,
ઈસ દુનિયાકી યહી રીત હૈ, સુખ મંહગા દુઃખ સસ્તા હૈ… ।। ૨ ।।
સાધુ સંતોકા કહા ન માને, પાપકા મેહ બરસતા હૈ,
ચૌ ઓર દેખો કીચડ પાની, જો આતા સો ફંસતા હૈ… ।। ૩ ।।
અમરલોકસે આયે બન્દે, ફિર અમરાપુર જાતા હૈ,
કહૈ કબીર સુનો હો સંતો, ઐસી લગન લગાતા હૈ… ।। ૪ ।।
અમરલોક = આપણુ ચેતન સ્વરૂપ
(૧૬૦)
મુખડા ક્યા દેખે દરપનમેં.
મુખડા ક્યા દેખૈ દરપનમેં, દયા ધરમ નહિં મનમેં… ।।
ગહરી નદિયા નાવ પુરાની, ઉતરન ચાહૈ પલમેં,
પ્રેમકી નઈયા પાર ઉતર ગઈ, પાપી બૂડે જલમેં… ।। ૧ ।।
દર્પણ દેખત મૂંછ મરોરત, તેલ ચુવત જુલફનમેં,
એક દિન ઐસા આન પડેગા, ધૂલ ઉડે યહિ તનમેં… ।। ૨ ।।
આમકી ડાર કોયલિયાં બોલૈ, સુગના બોલૈ બનમેં,
ઘરવાલી ઘરહીમેં રાજી, ફક્કડ રાજી વનમેં… ।। ૩ ।।
સુન્દર તિરિયા બીરા લાવૈ, સેવા ચાહૈ અંગમેં,
કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, કોઈ ન જઈએ સંગમેં… ।। ૪ ।।
(૧૬૧)
મુખડા ક્યા દેખે દરપનમેં, તેરે-
મુખડા ક્યા દેખે દરપનમેં, તેરે દયા ધરમ નહિં મનમેં… ।।
જૈસી ફૂલ રહે ફુલબારી, બાસ રહે નીજ ફુલમેં,
એક દિન ઐસી હો જાવેગી, ખાક ઉડેગી તનમેં… ।। ૧ ।।
ચુવા ચંદન અબીર અગરની, શોભે ગોરે તનમેં,
ધન જોબન ડુંગરકા પાની, ઢલ જાવેગા ખીનમેં… ।। ૨ ।।
કવડી કવડી માયા જોડી, સુરત રહે નિજ ધનમેં,
દસ દરવાજે બંધ રહે તો, રહે ગઈ મનકી મનમેં… ।। ૩ ।।
પગીયા બાંધે પગ અસવારે, લેત જુલા જુલ તનમેં,
કહત કબીરા સુનભાઈ સાધુ, એ ક્યા લગરહી મનમેં… ।। ૪ ।।
(૧૬૨)
મુનિયા પિંજડે વાલીના, તેરા સદગુરૂ-
મુનિયા પિંજડે વાલીના, તેરા સદગુરૂ હૈ વ્યાપારી… ।।
અલખ ડારપે મુનિયા બૈઠી, ખાય જ્ઞાનકી બૂટી,
સબ સંતન મિલિ મતા વિચારી, રામનામ લૈ છૂટી… ।। ૧ ।।
મસ્ત હાથી પર મુનિયા બૈઠી, અંકુશ દૈ દૈ હારી,
સબ સાધુન મિલિ જ્ઞાન બતાવૈ, મુનિયા હો ગઈ ન્યારી… ।। ૨ ।।
આઠ કાઠકે પિંજડા રોપૈ, તા મેં મુનિયા બૈઠી,
ટૂટ ગઈ પિંજડા ઉડ ગઈ મુનિયા, રોવન લાગી દુનિયા… ।। ૩ ।।
કહત કબીર સુનો ભાઈ સાધો, મુનિયાકી ગતિ ન્યારી,
જો મુનિયાકો લખૈ લખાવૈ, આવાગમન નિવારી… ।। ૪ ।।
(૧૬૩)
મેરા તેરા મનુવા કૈસે એક હોઈરે.
મેરા તેરા મનુવા કૈસે એક હોઈ રે… ।।
મૈં કહતા હૌં આંખન દેખી, તૂ કહતા કાગદકી લેખી,
મૈં કહતા સુરઝાવન હારી, તૂ રાખ્યો ઉરઝાઈ રે… ।। ૧ ।।
મૈં કહતા જાગત રહિયો, તૂ રહતા હૈ સોઈ રે,
મૈં કહતા નિર્મોહી રહિયો, તૂ જાતા હૈ મોઈ રે… ।। ૨ ।।
જુગન જુગન સમઝાવત હારા, કહી ન માનત કોઈ રે,
તૂ તો રંડી ફિરૈ બિહણ્ડી, સબ ધન ડાઈ ખોઈ રે… ।। ૩ ।।
સદગુરૂ ધારા નિર્મલ આહૈ, વામેં કાયા ધોઈ રે,
કહત કબીર સુનો ભાઈ સાધો, તબહી વૈસા હોઈ રે… ।। ૪ ।।
(૧૬૪)
મેરો સૈંયા નિકર ગયો મૈં ન લરી.
મેરો સૈંયા નિકર ગયો મૈં ન લરી… ।।
ના મૈં બોલી ન મૈં ચાલી, ઓઢી ચુનરિયા રહી પરી,
શીશ મહલકે દસ દરવાજે, કૌનસી ખિડકી ખુલી રહી… ।। ૧ ।।
હમરે સંગકી સાત સહેલી, ન જાને કછુ ઉનસે કહી,
કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, ઐસી બ્યાહીસે કુંવારી ભલી… ।। ૨ ।।
મેરો = દેહ (કહે છે) સૈંયા = જીવ
(૧૬૫)
મેરી સુરતિ સુહાગન જાગ રે.
મેરી સુરતિ સુહાગન જાગ રે… ।।
કા સોવે તૂ લોભ મોહમેં, ઉઠ ગુરૂ ચરણમેં લાગ રે… ।। ૧ ।।
ચિત્ત દૈ શ્રવણ સુનો ગુરૂ અક્ષર, ઉઠત મધુર ધુન ગાન રે… ।। ૨ ।।
કા તૂ અટકી લોભ મોહમેં, ઉઠ ગુરૂ શબ્દે લાગ રે… ।। ૩ ।।
કહેત કબીર સુનો ભાઈ સાધો, જગત પરા યમ જાલ રે… ।। ૪ ।।
(૧૬૬)
મેરી સુરતી સુહાગન જાગ રે.
મેરી સુરતી સુહાગન જાગ રે, જાગ રે, હો જાગ રે… ।।
ક્યા તું સોવે મોહનિંદમેં, ઉઠકે ભજન બિચ લાગ રે… ।। ૧ ।।
અનહદ શબદ સુનો ચિત્ત દે કે, ઉઠત મધૂર ધૂન રાગ રે… ।। ૨ ।।
ચરન શિશ ધર બિનતી કરિયો, પાવેગે અચલ સુહાગ રે… ।। ૩ ।।
કહત કબીર સુનો ભાઈ સાધુ, જગત પીઠદે ભાગ રે… ।। ૪ ।।
(૧૬૭)
મૈં કેહિ સમઝાવૌ યા જગ અંધા.
મૈં કેહિ સમઝાવૌ યા જગ અંધા… ।।
એક દુઈ હોય ઉન્હેં સમઝાવોં, સબહિં ભુલાને પેટકે ધન્ધા,
પાનીકે ઘોડા પવન અસવારા, ઢરકિ પરૈ જસ ઓસકે બુન્દા… ।। ૧ ।।
ગહરી નદિયા અગમ બહે ધારા, ખેવનહારા પડી ગયો ફન્દા,
ઘરકી વસ્તુ નિકટ નહિં આવત, દિયના બારિકે ઢૂંઢત અન્ધા… ।। ૨ ।।
લાગી આગ સકલ બન જરિગૌ, બિન ગુરૂ જ્ઞાન ભટકિ ગૌ બન્દા,
કહૈં કબીર સુનો ભાઈ સાધો, ઈક દિન જાઈ લંગોટી ઝાર બન્દા… ।। ૩ ।।
(૧૬૮)
મોકો કહાં ઢૂંડેરે બંદે, મૈં તો તેરે પાસમેં.
મોકો કહાં ઢૂંઢે રે બન્દે, મૈં તો તેરે પાસમેં… ।।
ના તીરથમેં ના મૂરતમેં, ના એકાંત નિવાસમેં,
ના મંદિરમેં ના મસ્જિદમેં, ના કાશી કૈલાસમેં… ।। ૧ ।।
ના મૈં જપમેં ના મૈં તપમેં, ના મૈં બરત ઉપવાસમેં,
ના મૈં કર્મમેં રહતા, નહિં યોગ સંન્યાસમેં… ।। ૨ ।।
નહિં પ્રાણમેં નહિં પિંડમેં, ન બ્રહ્માંડ આકાશમેં,
ના મૈં ભૃકુટિ ભંવર ગુફામેં, સબ શ્વાસનકી શ્વાસમેં… ।। ૩ ।।
ખોજી હોયે તુરત મિલ જાઉં, એક પલકીહી તલાશમેં,
કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, સબ શ્વાસોંકી શ્વાસમેં… ।। ૪ ।।
(૧૬૯)
મોલના સુત કિતેબકી બાતેં.
મોલના સુત કિતેબકી બાતેં… ।।
જિસ બકરીકા દૂધ પિયો તુમ, સો તો માતુ કિ નાતે,
ઉસ બકરીકા ગરદન કાટો, અપનો હાથ છુરા તે… ।। ૧ ।।
કામ તો કરો કસાઈકા ઔ, પાક કરો કલમા તે,
યહ મત ઉલ્ટી કૌન સિખાઈ, અહમક નહિં લજાતે… ।। ૨ ।।
એક ખુદા કા સકલ પસારા, કીટ પતંગ જહાંતે,
દૂજી કહો કહાં તે આયા, તા પર હમેં ખિઝાતે… ।। ૩ ।।
કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, યહ પદ હૈ નિબતિ,
એક તનિક જિહ્વાકે કારણ, ક્રૂર કરમ કરિ ઘાતે… ।। ૪ ।।
(૧૭૦)
મોરી ચુનરીમેં પરિ ગયો દાગ પિયા.
મોરી ચુનરીમેં પરિ ગયો દાગ પિયા… ।।
પાંચ તત્વકી બની ચુનરિયા, સોરહસૈ બંદ લાગે જિયા… ।। ૧ ।।
યહ ચુનરી મૈકે સે આઈ, સસુરેમેં મનુવા ખોય દિયા… ।। ૨ ।।
મલિ મલિ ધોઈ દાગ ન છૂટૈ, જ્ઞાનકા સાબુન લાય પિયા… ।। ૩ ।।
કહૈ કબીર દાગ તબ છટિહૈં, જબ સાહેબ અપનાય લિયા… ।। ૪ ।।
(મોરી = મનોવૃત્તિ) (ચુનરી = શરીર) (પિયા = જીવ) (મૈકે = અજ્ઞાન)
(સસુર = માનવ શરીર) (સાહેબ = બ્રહ્મ)
(૧૭૧)
મોરે લગી ગૌ બાણ સુરંગી હો.
મોરે લગી ગૌ બાણ સુરંગી હો… ।।
ધન સદગુરૂ ઉપદેશ દિયો હૈ, હોય ગયો ચિત્તભ્રૃંગી હો… ।। ૧ ।।
ધ્યાન પુરૂષ બની હૈ તિરિયા, ઘાયલ પાંચોં સંગી હો… ।। ૨ ।।
ઘાયલકી ગતિ ઘાયલ જાનૈ, ક્યા જાનૈ જાત પતંગી હો… ।। ૩ ।।
કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, નિશ દિન પ્રેમ ઉમંગી હો… ।। ૪ ।।
(૧૭૨)
યે તનુ મુંડના બે મુંડના.
યે તનુ મુંડના બે મુંડના, આખિર મટ્ટીમેં મિલ જાના… ।।
મટ્ટી કહે કુંભારકો, બે તૂં ક્યું ખોદે મુજકો,
કોઈ બખત ઐસા આવેગા, કી મેં ગાડુંગી તુજકો… ।। ૧ ।।
લકડી કહે સુથારકો, બે તૂં ક્યું છેદે મુજકો,
કોઈ બખત યું આવેગા, કી મેં જલાવું તુજકો… ।। ૨ ।।
કહત કબીરા સુનો ભાઈ સાધુ, તે નામે હિસ્સા લેના,
ભાવ ભગતસે પાર ઉતારો, રામ નામ જપ કરના… ।। ૩ ।।
(૧૭૩)
રામ નામકી લૂંટ હૈ, લૂંટ શકે તો લૂંટ.
રામ નામકી લૂંટ હૈ, લૂંટ શકે તો લૂંટ,
ફિર પાચે પસ્તાયેગા, પ્રાણ જાયેંગે છૂટ… ।। ૧ ।।
રાત ગંવાઈ સોય કર, દિવસ ગંવાયો ખાય,
હિરા જનમ અમોલ થા, કોડી બદલે જાય… ।। ૨ ।।
અંતરયામી એક તૂં, આતમકે આધાર,
જો તુમ છોડો હાથ તો, કૌન ઉતારે પાર… ।। ૩ ।।
(૧૭૪)
રામ નામ તું ભજલે પ્યારે.
રામ નામ તૂં ભજલે પ્યારે, કાહેકુ મગરૂરી કરતા હય,
કચ્ચી મટ્ટીકા બંગલા તેરા, પાવ પલકમેં ઢળતા હય… ।। ૧ ।।
બ્રાહ્મન હોકર પુરાન બાંચે, સ્નાન તરપત કરતા હય,
સબ કાલ સુચીલ રહત હય, યું ક્યા સાહેબ મિલતા હય… ।। ૨ ।।
જોગી હોકર જટા બઢાવે, હાલ મસ્તમેં રહતા હય,
દોનો હાથ શિર પર ધરકે, ક્યા સાહેબ મિલતા હય… ।। ૩ ।।
માન ભાવ હોકર કાલે કપડે, દાઢી મુંછ મુંડતા હય,
ઉલટી લકડી હાથમેં પકડી, યું ક્યા સાહેબ મિલતા હય… ।। ૪ ।।
મુલ્લાં હોકર બાંગ પુકારે, વો ક્યા સાહેબ બહેરા હય,
મુંગીકે પાંવમેં ઘુંઘર બાજે, વોહ બી અલ્લાહ સુનતા હય… ।। ૫ ।।
જંગમ હોકર લીગ બાંધે, ઘર ઘર ફેરા ફીરતા હય,
શંખ બજાકર ભિક્ષા માંગે, યું ક્યા સાહેબ મિલતા હય… ।। ૬ ।।
કહત કબીરા સુનો ભાઈ સાધુ, મનકી માલા જપતા હય,
જો ભાવ ભજનસે ધ્યાન ધરત હય, ઉનકુ સાહેબ મિલતા હય… ।। ૭ ।।
(૧૭૫)
રામ ભજા સો જીતા જગમેં.
રામ ભજા સો જીતા જગમેં… ।।
હાથ સુમરની પેટ કતરની, પઢત ભાગવત ગીતા,
હ્રદય શુદ્ધ કિયા નહિં બૌરે, કહત સુનત દિન બીતા… ।। ૧ ।।
આન દેવકી પૂજા કીન્હા, ગુરૂસે રહા અતીતા,
ધન યૌવન સબ યહીં રહેગા, અંત સમય ચલે રીતા… ।। ૨ ।।
બાવરિયાને ભાંવર ડારી, મોહ જાલ સબ કીતા,
કહહિં કબીર કાલ ધરિ ખૈહેં, જૈસે મૃગકો ચીત્તા… ।। ૩ ।।
(૧૭૬)
રામ ભજનકુ દિયા કમળમુખ.
રામ ભજનકુ દિયા, કમળમુખ રામ ભજનકુ દિયા… ।।
લખ ચોરાંસી ફેરે ફીરકર, સુંદર નર તન પાયા,
ખાયા પિયા સુખસેં સોયા, નાહક જન્મ ગંવાયા… ।। ૧ ।।
જો મુખ નિશદિન રામનામ નહીં, વહાં તુમ કછુ નહિં કિયા,
કહત કબીરા સુન ભાઈ સાધુ, આયા વયસા હી ગયા… ।। ૨ ।।
(૧૭૭)
રામ રહિમા એક હૈ રે, કાહે કરો લડાઈ.
રામ રહીમ એકે હૈ રે, કાહે કરો લડાઈ,
વહ નિર્ગુનીયા અગમ અપારા, તીનો લોક સહાઈ… ।। ૧ ।।
વેદ પઢંતે પંડિત હો ગયે, સત્ય નામ નહિં જાના,
કહે કબીરા ધ્યાન ભજનસે, પાયા પદ નિરવાના… ।। ૨ ।।
એક હી માટીકી સબ કાયા, ઊંચ નીચ કો નાંહિ,
એક હી જ્યોત જલે કબીરા, સબ ઘટ અંતરમાંહિ… ।। ૩ ।।
યહી અનમોલક જીવન પાકે, સદગુરૂ શબદે ધ્યાવો,
કહેત કબીરા ફલકમેં સારી, એક અલખ દરશાવો… ।। ૪ ।।
(૧૭૮)
વૃક્ષનકી મતિ લે રે મના.
વૃક્ષનકી મતિ લે રે મના,
દૃઢ આસન મનસા નહિં ડોલૈ, સુમિરનમેં ચિત્ત દેરે મના… ।। ૧ ।।
મેઘ ભિગાવૈ પવન ઝકોરૈ, હર્ષ શોક નહિં લે રે મના,
ઉષ્ણ શીત સહે શિર ઉપર, પક્ષિનકો સુખ દેરે મના… ।। ૨ ।।
કાટનહારસે બૈરભાવ નહિં, સીંચે સ્નેહ નહૈરે મના,
જો કોઈ પત્થર ફેંક કે મારે, ઉપરસે ફલ દે રે મના… ।। ૩ ।।
તન મન ધન સબ પરમારથમેં, લગ્યો રહે નિત નેહરે મના,
કહૈં કબીર સુનો ભાઈ સાધો, સદગુરૂ દર્શન લે રે મના… ।। ૪ ।।
(૧૭૯)
વા દિનકી કછુ સુધિ કર મનમાં.
વા દિનકી કછુ સુધિ કર મનમાં,… ।।
જા દિન લૈ ચલુ લૈ ચલ હોઈ, તા દિન સંગ ચલૈ નહિં કોઈ,
તાત માત સુત બંધુ રોઈ, માટી કે સંગ દિયે સમોઈ.
સો માટી કાટેગી તનમાં… ।। ૧ ।।
ઉલફત નેહા કુલફત નારી, કિસકી બીબી કિસકી બાંદી,
કિસકા સોના કિસકી ચાંદી, જા દિન યમ લૈ ચલિ હૈં બાંધી.
ડેરા જાઈ પરે વહિ બનમાં… ।। ૨ ।।
ટાંડા તુમને લાદા ભારી, બનિજ કિયા પૂરી વ્યાપારી,
જૂઆ ખેલા પૂંજી હારી, અબ ચલનેકી ભઈ તૈયારી.
હિત ચિત્ત મત તુમ લાયો ધનમાં… ।। ૩ ।।
જો કોઈ ગુરૂસે નેહ લગાઈ, બહુત ભાંતિ સોઈ સુખ પાઈ,
માટીમેં કાયા મિલિ જાઈ, કહૈં કબીર આગે ગહુરાઈ.
સાંચ નામ સાહેબકે સંગમાં… ।। ૪ ।।
(૧૮૦)
વાલ્મિકી તુલસીસે કહ ગયે,
વાલ્મિકી તુલસીસે કહ ગયે, ઐસા કલિયુગ આવેગા,
બ્રાહ્મણ હોકે વેદ ન જાણે, મિથ્યા જનમ ગંવાયેગા… ।। ૧ ।।
બિના ખંગકે ક્ષત્રિય હોય હૈ, શુદ્રહિ રાજ ચલાવેગા,
બેટા માતપિતા નહિં ચિન્હેં, ત્રિયાસે સ્નેહ લગાવેગા… ।। ૨ ।।
કાજી દેખા મુલ્લાં દેખા, પંડિત દેખા છલ કરતા,
ઓરનકો વૈકુંઠ બતાવે, આપ નરકમેં જાવેગા… ।। ૩ ।।
સતી અતી કોઈ વિરલા હોઈ હૈ, સબ દુખિયા હો જાવેગા,
કહેત કબીર સુનોભાઈ સાધુ, રામ નામ નહિં આવેગા… ।। ૪ ।।
(૧૮૧)
વિદેશી સુધિ કરૂ અપનો દેશ.
વિદેશી સુધિ કર અપનો દેશ… ।।
આઠ પહર કહવાં તુમ ભૂલો, છાંડિ દેહુ ભ્રમ ભેસ,
જ્ઞાનઠૌર સમ ઠૌર ન પાઓ, યા જગ બહુત કલેશ… ।। ૧ ।।
યોગી જતી તપી સંન્યાસી, રાજા રંક નરેશ,
કહૈં કબીર સુનો ભાઈ સાધો, સદગુરૂ કે ઉપદેશ… ।। ૨ ।।
(૧૮૨)
વિવેકી સંત બસૈ જેહિ દેશ.
વિવેકી સંત બસૈ જેહિ દેશ… ।।
ધનિ વહ ગાંવ ઠાંવ વહ નગરી, અધ ન રહે લવલેશ… ।। ૧ ।।
ઋદ્ધિ સુદ્ધિ જાકે ચરનન લોટૈ, ટહલ કરૈ દરબેશ… ।। ૨ ।।
ગંગા જમુના ઔર ત્રિવેની, સુરસરિ બહૈ હંમેશ… ।। ૩ ।।
કહહિં કબીર સંતકી મહિમા, કહિ ન શકૈં શ્રુતિ શેષ… ।। ૪ ।।

કબીર ભજન – ૭ – ( 130 – 155)

April 17, 2009

કબીર ભજન – ૭ – ( 130 – 155)
(૧૩૦)
બિના સતસંગ કુમતિ ન છૂટી.
બિના સતસંગ કુમતિ ન છૂટી… ।।
ચાહે જાઓ મથુરા, ચાહે જાઓ કાશી, હ્રદયકી મોહ ગ્રંથિ ન ટૂટી,
ચાહે પઢો ગીતા, ચાહૈ પઢો પોથી, હિયે કપારકી ચારોં ફૂટી… ।। ૧ ।।
ચાહે પૂજો દેવી, ચાહૈ પૂજો દેવતા, યે ઠગની સબ દેશકો લૂટી,
કહત કબીર સુનો ભાઈ સાધો, પી લેવ સત્ય જ્ઞાનકી બૂટી… ।। ૨ ।।
(૧૩૧)
બીષયોંસે મનકો તૃપ્ત કરના નહિં અચ્છા.
બિસયોંસે મનકો તૃપ્ત કરના નહિં અચ્છા,
જલતી અગ્નીકો ઘીસેં બુજાનાં નહિં અચ્છા… ।।
સુખ ભોગ ચહે જગતકે, સબી હોગે નાશવાન,
તૃષ્ણાકો બઢા જીકો ફસાનાં નહિં અચ્છા… ।। ૧।।
એ સ્વપ્નકા તમાસા, હય જુઠ-મુઠકા,
રંગ રંગકે ખેલ દેખ, લુભાના નહિં અચ્છા… ।। ૨।।
ધન ધામ પુત્ર ઓર કામની રૂપ જો પાયા,
હરગીઝ ગરૂર ઈનકા હય લાના નહિં અચ્છા… ।। ૩ ।।
પલ અમોલ જાતી હય, કહતે હય કબીર,
માનુષ શરીર મુફત ગવાના નહિં અચ્છા… ।। ૪ ।।
(૧૩૨)
બીત ગયે દિન ભજન બિનારે.
બિત ગયે દિન ભજન બિનારે… ।।
બાલ અવસ્થા ખેલ ગંવાયો, જબ જવાની તબ માન ગનારે… ।। ૧ ।।
ના હૈ કારણ મૂલ ગંવાયો, અજહૂં ન ગઈ મનકી તૃષ્ણારે અચ્છા… ।। ૨ ।।
કહેત કબીર સુનો ભાઈ સાધુ, પાર ઉતર ગયા સંત જનારે અચ્છા… ।। ૩ ।।
(૧૩૩)
ભજન કબ કરી હૌ જનમ સિરાન.
ભજન કબ કરિ હૌ જનમ સિરાન… ।।
ગર્ભવાસમેં બહુ દુઃખ પાયો, બાહર જાય ભુલાન… ।। ૧ ।।
બાલાપન તો ખેલ ગંવાયો, તરૂંણાઈ અભિમાન… ।। ૨ ।।
વૃદ્ધ ભયો તન કાંપન લાગ્યો, શિર ધુનિ ધુનિ પછિતાન… ।। ૩ ।।
કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, જમ કે હાથ બિકાન… ।। ૪ ।।
(૧૩૪)
ભજન કર જગમેં જીવન સાર.
ભજન કર જગમેં જીવન સાર… ।।
નર દેહીકા ગર્વ ન કીજૈ, જર બર હોતી છિનમેં છાર,
પાંચો માર પચીસોં બસ કર, યમરાજાકી ચોટ સંભાર… ।। ૧ ।।
નદિયા ગહિરી નાવ પુરાની, બિન સદગુરૂ કસ ઉતરે પાર,
કહૈ કબીર ભજન કરૂ ગુરૂકા, ભવ સાગરસે ઉતરો પાર… ।। ૨ ।।
(૧૩૫)
ભજન કર બીતી જાત ધરી.
ભજન કર બીતી જાત ધરી… ।।
જગમેં આયા હવા જબ લાગી, માયા અમલ કરી,
દૂધ પિયે મુસકાત ગોદમેં, કિલ કિલ કઠિન કરી… ।। ૧ ।।
ખાત પિયત એંડાત ગલીમેં, ખેલત ડગ ડગરી,
જવાન ભયે તરૂંની સંગ માતે, અબ કહુ કૈસે કરી… ।। ૨ ।।
વૃદ્ધ ભયે તન કાંપન લાગે, થરથર ડગમગ હી,
કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, બિરથા જનમ ગઈ… ।। ૩ ।।
(૧૩૬)
ભજન બિન જીવન પશૂ સમાન.
ભજન બિન જીવન પશૂ સમાન… ।।
ભોગૈ લડૈ ખાય પશુ સોવૈ, યહૈ ચારિમાં મનુવા ભુલાન… ।। ૧ ।।
યહિ માનુષસે પશૂ ભલા હૈ, જેહિકે ચમડા આવૈ કામ… ।। ૨ ।।
કહહિં કબીર સાધુ ગુરૂ સેવા, સત્સંગતિસે લગી હૈ ઠિકાન… ।। ૩ ।।
(૧૩૭)
ભજન બિન બાવરે, તુંને હિરા જનમ-
ભજન બિન બાવરે, તૂંને હીરાસા જનમ ગંવાયો… ।।
ના સંગત સાધુનકે કીન્હા, ના ગુરૂ દ્વારે આયો,
બહિ બહિ મરે બૈલકી ન્યાયી, જો બોયો સો પાયો… ।। ૧ ।।
યહ સંસાર હાટ બનિયાકે, સબ જગ સૌદા આયો,
કાહુન કીન્હા દામ ચૌગુના, કાહુન મૂલ ગંવાયો… ।। ૨ ।।
યહ સંસાર ફૂલ સેમરકા, લાલી દેખ લુભાયો,
મારે ચોંચ રૂંવા જબ નિકસ્યો, સિર ધુનિ ધુનિ પછતાયો… ।। ૩ ।।
તૂ બન્દે માયાકા લોભી, મમતા મહલ ચુનાયો,
કહૈ કબીર એક રામ ભજે બિન, અંત સમય દુઃખ પાયો… ।। ૪ ।।
(૧૩૮)
ભજન બિન બાવરે, તુંને હિરા જનમ ગંવાયા
ભજન બિન બાવરે, તુંને હીરાસા જનમ ગંવાયા,
કભિ ન આયા સંત શરણમેં, કભિ ન હરિ ગુન ગાયા… ।। ૧ ।।
યે સંસાર ફુલ સેમરકા, શોભા દેખ ભુલાયા,
કહે કમલિયું બેલકે ન્યાયી, ભોર ભયે ઉઠી આયા… ।। ૨ ।।
કબીર સોયા ક્યા કરે, જાગો જપો મોરાર,
એક દિન હી સોવના, લંબે પાંવ પસાર… ।। ૩ ।।
સાંસ સાંસ પર રામ કહો, વૃથા જનમ મત ખો,
કો જાને ઈસ સાંસકો, ફિર આવન હો યા ન હો… ।। ૪ ।।
યે જગ હૈ માયાકા લોભી, મમતા મહલ બનાયા,
કહેત કબીર સુનો ભાઈ સાધો, હાથ કછુ નહિં આયા… ।। ૫ ।।
(૧૩૯)
ભજુ મન જીવન નામ સબેરા
ભજુ મન જીવન નામ સબેરા… ।।
સુંદર દેહ દેખિ જનિ ભૂલૌ, ઝપટ લેત જસ બાજ બટેરા… ।। ૧ ।।
યા દેહીકો ગરબ ન કીજૈ, ઉડ પક્ષી જસ લેત બસેરા… ।। ૨ ।।
યહ નગરીમેં રહન ન પૈહોં, કો રહિ જાય ન દુઃખ ઘનેરા… ।। ૩ ।।
કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, માનુષ જન્મ ન પૈહોં ફેરા… ।। ૪ ।।
(૧૪૦)
ભજુ મન રામ ઉમર રહિ થોડી
ભજુ મન રામ ઉમર રહિ થોડી… ।।
ચાર જન મિલિ લેનકો આયે, લિયે કાઠકી ઘોડી,
જોરિ લકડિયાં ફૂંક અસ દીન્હો, દેહ જલે જૈસે હોળી… ।। ૧ ।।
સીસ મહલકે દસ દરવાજે, આન કાલને ઘેરી,
આગર તોડી બાગર તોડી, નિકસે પ્રાણ ખુપડિયા ફોડી… ।। ૨ ।।
પેટ પકડકે માતા રોવે, બહિયાં પકરકે ભાઈ,
લટ છિટકાવે તિરિયા રોવૈ, છૂટત હૈ મોર હંસકી જોડી… ।। ૩ ।।
ગુરૂ જ્ઞાનકા સુમિરન કરલે, બાંધ ગાંઠ તૂ પોઢી,
કહત કબીર સુનો ભાઈ સાધો, જિન જોડી તિન તોડી… ।। ૪ ।।
(૧૪૧)
ભરમમેં ભૂલ રહા સંસાર
ભરમમેં ભૂલ રહા સંસાર… ।।
સાંચ વસ્તુ કૈસેકે પાવૈ, માનૈ નહિં ઈતબાર,
કિરતમ નામ જાન બહુ થાપૈ, કરતા રહા નિનાર… ।। ૧ ।।
એક દૃષ્ટિ ચિતવન નહિં તનમેં, કો હૈ સિરજનહાર,
વેદ પઢે પૈ ભેદ ન જાને, કથની કથૈ અપાર… ।। ૨ ।।
આપ ન બુઝૈ જગત બુઝાવૈ, સઝૈ વાર ન પાર,
કહૈ કબીર વા ઘટ પરગટ હૈં, કોઈ બૂઝનહાર… ।। ૩ ।।
(૧૪૨)
ભંવરવાકે તોરે સંઘવા જાઈ
ભંવરવાકે તોરે સંઘવા જાઈ… ।।
આવેકી બેરિયા બડા ખુશ હોલા, દુ્અરા પર બાજે બધાઈ,
જાતકી બેરિયા બડા દુઃખ હોલા, હંસ અકેલા જાઈ… ।। ૧ ।।
ડેહરી પકડિકે મેહરી રોવે, બાંહ પકડિ સંગ ભાઈ,
અંગનાકે બિચવા પિતાજી રોવૈ, બબુઆકે હોગે બિદાઈ… ।। ૨ ।।
કહત કબીર સુનો ભાઈ સાધો, યહ પદ હૈ નિર્બાની,
જો ઈ પદકા અર્થ લગાવે, જગત પાર હોઈ જાઈ… ।। ૩ ।।
(૧૪૩)
ભાગ જાગે સંત પાહુન આવૈ
ભાગ જાગે સંત પાહુન આવૈ,
દ્વારે હોત કથા ઔ કીર્તન, હિલ મિલ મંગલ ગાવૈ… ।। ૧ ।।
કામ ક્રોધ ઔ વિષય કલ્પના, દુર્મતિ દૂર બહાવૈ,
રાગ દ્વેષ ઔ નિન્દા તજિકે, સાહબસો લૌ લાવૈ… ।। ૨ ।।
પ્રથમે લાભ શીત ચરણામૃત, મહા પ્રસાદકી આશા,
જા ફલકો તીરથ બ્રત કીજૈ, સો સંતનકે પાસા… ।। ૩ ।।
મહા પ્રસાદ દેવનકો દુર્લભ, સંત સદા સોઈ પાવૈ,
દુષ્ટ સદા દુર્મતિકે ઘેરે, મિથ્યા જન્મ ગમાવૈ… ।। ૪ ।।
ગુરૂ પ્રતાપ સાધુકી સંગતિ, ભાગ બડે બનિ આવૈ,
કહૈં કબીર સુનો ભાઈ સાધો, સાધુમેં સાહબ પાવૈ… ।। ૫ ।।
(૧૪૪)
ભાઈરે દુઈ જગદીશ કહાં તે આયા
ભાઈરે દુઈ જગદીશ કહાં તે આયા, કહુ કૌને બૌરાયા,
અલાહ રામ કરીમા કેશવ, હરિ હજરત નામ ધરાયા… ।। ૧ ।।
ગહના એક કનકતે ગહના, યામેં ભાવ ન દૂજા,
કહન સુનનકો દુઈ કર થાપે, એક નિમાજ એક પૂજા… ।। ૨ ।।
વોહિ મહાદેવ વહી મોહમ્મદ, બ્રહ્મા આદમ કહિયે,
કો હિન્દુ કો તુરૂક કહાવૈ, એક જિમી પર રહિયે… ।। ૩ ।।
વેદ કિતેબ પઢે વૈ કુતબા, વૈ મોલના વૈ પાંડે,
બેગર બેગર નામ ધરાયે, એક મિટ્ટીકે ભાંડે… ।। ૪ ।।
કહહિં કબીર વૈ દૂનોં ભૂલે, રામહિ કિનહુ ન પાયા,
યે સખી વૈ ગાય કટાવૈ, બાદિહિં જન્મ ગમાયા… ।। ૫ ।।
(૧૪૫)
ભૂલા લોગ કહૈં ઘર મેરા
ભૂલા લોગ કહૈં ઘર મેરા,
જા ઘરમેં તૂ ભૂલા ડોલે, સો ઘર નાહીં તેરા… ।। ૧ ।।
હાથી ઘોડા બૈલ બાહના, સંગ્રહ કિયો ઘનેરા,
બસ્તીમાંસે દિયો ખદેરા, જંગલ કિયો બસેરા… ।। ૨ ।।
ગાંઠી બાંધિ ખર્ચ નહિં પઠ્યો, બહુરિ ન કિયો ફેરા,
બીબી બાહર હરમ મહલમેં, બીચ મિયાંકા ડેરા… ।। ૩ ।।
નૌ મન સૂત અરૂઝિ નહિં સુરઝૈ, જન્મ જન્મ ઉરઝેરા,
કહહિં કબીર સુનોહો સંતો, યહ પદકા કરો નિબેરા… ।। ૪ ।।
(૧૪૬)
મત કર મોહ તું, હરિ ભજનકો માન રે.
મત કર મોહ તૂં, હરિ ભજનકો માન રે… ।।
નયન દિયે દરશન કરનેકો, શ્રવણ દિયે સુન જ્ઞાન રે… ।। ૧ ।।
વદન દિયા હરિ ગુન ગાનેકો, હાથ દિયે કર દાન રે… ।। ૨ ।।
કહત કબીર સુનો ભાઈ સાધુ, કંચન નિપજતી ખાન રે… ।। ૩ ।।
(૧૪૭)
મત બાંધો ગઠરિયા અપયશકૈ.
મત બાંધો ગઠરિયા અપયશકૈ… ।।
ધરમ છોડિ અધરમકો ધાયો, નૈયા ડુબાઓ જનમ ભરિકૈ… ।। ૧ ।।
ભાઈ બન્ધુ પરિવાર કુટુમ્બ સબ, યે સબ અપને મતલબકૈ… ।। ૨ ।।
જવાની યુવા ઘટા ધહરાની, હૈ બદનામી જનમ ભરકૈ… ।। ૩ ।।
કહહિં કબીર સુનો હો સન્તો, નિકલા શ્વાસ નહીં વશકૈ… ।। ૪ ।।
(૧૪૮)
મનકી ખોજ કરો મેરે ભાઈ.
મનકી ખોજ કરો મેરે ભાઈ, અંત ન છુટે મન કહાં સમાઈ,
ઋષી વિરંચી નારદ મુનિ જ્ઞાની, મનકી ગત તો ઉનહુ ન જાની… ।। ૧ ।।
સુત સનકાદિક જહદેવ નામા, ભક્તિ કીની આપ અનમાના,
ધૃવ પ્રહલાદ વિભીષણ સેખા, ઘટ ભિતર મન ઉનહુ ન દેખા… ।। ૨ ।।
જો કોઈ જાને મનકા ભેવા, રતી એક લીન ભયા શુકદેવા,
દત્ત ભરત ગોરખ ગોપીચંદા, મનકુ મલકર ભયા હય આનંદા… ।। ૩ ।।
ભુલેલ મનકુ કોઈ સમજાવે, આદિ ને અન્તે હંસ કહાવે,
અકળ અરૂપી સકળ શરીર, તાપર રમ રહે સત્ કબીર… ।। ૪ ।।
(૧૪૯)
મન તુમ ભજન કરો જગ આઈકૈ.
મન તુમ ભજન કરો જગ આઈકૈ… ।।
દુર્લભ સાજ મુક્તિકી દહી, ભૂલે માયા પાઈકૈ,
લગી હાટ સૌદા કબ કરિહૌ, કા કરિહૌ ઘર જાઈકૈ… ।। ૧ ।।
ચતુર ચતુર સબ સૌદા કીન્હા, મૂરખ મૂલ ગંવાઈકૈ,
કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, ગુરૂકે ચરણ ચિત લાઈકૈ… ।। ૨ ।।
(૧૫૦)
મન તોહે કિસ વિધ સમઝાઉં.
મન તોહિ કિસ વિધિ સમઝાઊં… ।।
સોના હોય સોહાગ મંગાઊં, બંકનાલ રસ લાઊં,
જ્ઞાન શબ્દકી ફૂંક ચલાઊં, પાની કર પિધલાઊં… ।। ૧ ।।
ઘોડા હોય તો લગામ મંગાઊં, ઉપર જીન કસાઊં,
હોય સવાર તેર પર બૈઠૂં, ચાબુક દેઈ ચલાઊં… ।। ૨ ।।
હાથી હોય તો જંજીર ગડાઊં, ચારોં પેર બંધાઊં,
હોય મહાવત સિર પર બૈઠૂં, અંકુશ લેઈ ચલાઊં… ।। ૩ ।।
લોહા હોય એરણ મંગાઊં, ઉપર ધુઆં ધુવાઊં,
ધૂઆંકી ઘનઘોર મચાઊં, યન્તર તાર ખિચાઊં… ।। ૪ ।।
જ્ઞાન ચાહિયે જ્ઞાન સિખાઊં, સત્યકી રાહ બતાઊં,
કહે કબીર સુનો ભાઈ સાધો, અમરાપુર પહુંચાઊં… ।। ૫ ।।
(૧૫૧)
મન ના રંગાયે જોગી કપડા રંગાયે.
તનકો જોગી સબ કર, મનકો કરે ન કોઈ,
સહજે સબ સિદ્ધિ પાઈયે, જો મન જોગી હોઈ.
હમ તો જોગી મનહી કે, તનકે હય તે ઓર,
મનકો જોગ લગાવતાં, દશા ભઈ કછુ ઓર.
મન ના રંગાયે જોગી કપડા રંગાયે, મન ના ફિરાયે જોગી મનકા ફિરાયે… ।।
આસન માર ગૂફામેં બૈઠે, મનવા ચહુ દિશ જાયે,
ભવસાગર ઘટબિચ બિરાજે, ખોજન તિરથ જાયે… ।। ૧ ।।
પોથી બાંચે યાદ કરાવે, ભક્તિ કછુ નહિં પાયે,
મનકા મનકા ફિરે નાહિ, તુલસી માલા ફિરાયે… ।। ૨ ।।
જોગી હોકે જાગા નાહિ, ચોરાસી ભરમાયે,
જોગ જુગતસો દાસ કબીરા, અલખ નિરંજન પાયે… ।। ૩ ।।
(૧૫૨)
મન ફૂલા ફૂલા ફિરે જગતમેં કૈસા નાતારે.
મન ફુલા ફુલા ફિરે, જગતમેં કૈસા નાતા રે… ।।
માતા કહે યે પુત્ર હૈ મેરા, બહેન કહે વીરા મેરા,
ભાઈ કહે યે ભુજા હમારી, નાર કહે નર મેરા… ।। ૧ ।।
પેટ પકડકે માતા રોવે, બાંહ પકડકે ભાઈ,
લપટ ઝપટકે સ્ત્રીયા રોવે, હંસ અકેલા જાય… ।। ૨ ।।
જીવે જબ લગ માતા રોવે, બહેન રોવે દસ માસા,
તેરા દિન તક સ્ત્રિયા રોવે, ફિર કરે ઘર વાસા… ।। ૩ ।।
ચારકા સીંચા દડ મંગવાઈ, ચઢા કાષ્ઠકી ઘોડી,
ચારે કોને આગ લગાઈ, ફૂંક દિયે જૈસે હોળી… ।। ૪ ।।
ખાંધ જલા જૈસે લોહ કડાતો, કેશ જલે જૈસે ઘાસા,
સોને જૈસી કાયા જલ ગઈ, કોઈ ન આયો પાસા… ।। ૫ ।।
ઘરકી સ્ત્રીયા દેખન લાગી, પૂંઠ ફીરી ચહુ દેશા,
કહે કબીર સુનો ભાઈ સાધુ, છોડો જગકી આશા… ।। ૬ ।।
(૧૫૩)
મનરે તૂં નેકી કરલે, દો દિનકે મહેમાન.
મન રે તૂં નેકી કરલે, દો દિનકે મહેમાન… ।।
કહાંસે આયા કહાં જાયેગા, તન છૂટે મન કહાં રહેગા,
આખિર તુમકો કૌન કહેગા, ગુરૂ બિન આતમ જ્ઞાન… ।। ૧ ।।
ભાઈ ભતીજા કુટુંબ કબીલા, દો દિનકા તનમનકા મેલા,
અંતકાલ તો ચલા અકેલા, તજ માયા મન્ડાન… ।। ૨ ।।
કૌન હૈ સાંચા સાહબ જાના, ઝૂઠ હૈ યૈ સકલ જહાના,
કહાં મુકામ ઔ કહાં ઠિકાના, ક્યા બસ્તી કા નામ… ।। ૩ ।।
રહેંટ માલ પનઘટ જ્યોં ફિરતા, આતા જાતા ભરતા રીતા,
યુગન યુગન તૂં મરતા જીતા, મત કરના અભિમાન… ।। ૪ ।।
હિલ મિલ રહના દૈકે ખાના, નેકી બાત સિખાવત રહના,
કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, જપના સદગુરૂ નામ… ।। ૫ ।।
(૧૫૪)
મન મૌલા જાને ગુજર ગયે ગુજરાન.
મન મૌલા જાને ગુજર ગયે ગુજરાન… ।।
કોઈ દન રૂખા ફીકા રંદા, કોઈ દિન દૂધ મલીદા ખંદા,
કોઈ દિન પત્તર પર્વત કંદા, કોઈ દિન રહત હૈરાન… ।। ૧ ।।
કોઈ દિન શાલ દુશાલા અંગા, કોઈ દિન ફાટેફુટા લંગા,
કોઈ દિન દીન કુટુંબકે સંગા, કોઈ દિન તોરન તાન… ।। ૨ ।।
કોઈ દિન દેવલ કોઈ દિન બારી, કોઈ દિન બાગ બગીચા ઝારી,
કોઈ દિન મસ્જિદ મંદિર ભારી, કોઈ દિન રહત મૈદાન… ।। ૩ ।।
લખ ચૌરાસી દેખ તમાસા, ઊંચનીચ ઘર લેવૈ બાસા,
કહૈ કબીર સુનો તજિ આસા, જપના ગુરૂકા નામ… ।। ૪ ।।
(૧૫૫)
મન લાગો મેરો યાર ફકીરીમેં.
મન લાગો મેરો યાર ફકીરીમેં… ।।
જો સુખ પાયો રામ ભજનમેં, સો સુખ નાહિં અમીરીમેં,
ભલી બુરી સબકી સુન લીજૈ, કરી ગુજરાન ગરીબીમેં… ।। ૧ ।।
પ્રેમ નગરમેં રહન હમારી, ભલી બની આઈ સબૂરીમેં,
હાથમેં કુંડી બગલમેં સોટા, ચારોં દિશા જગીરીમેં… ।। ૨ ।।
આખિર યે તન ખાક મિલેગા, કહાં ફિરત મગરૂરીમેં,
કહત કબીર સુનો ભાઈ સાધો, સાહબ મિલે સબૂરીમેં… ।। ૩ ।।

કબીર ભજન – ૬ – ( 109 – 129)

April 3, 2009

કબીર ભજન – ૬ – ( 109 – 129)
(૧૦૯)
નિંદસે અબ જાગ બન્દે.
નિંદ નિશાની મોતકી, ઉઠ કબીરા જાગ,
ઓર રસાયન છાંડીકે, નામ રસાયન લાગ… ।।
નિંદસે અબ જાગ બંદે, રામમેં અબ મન રમા,
નિરગુનાસે લાગ બંદે, હૈ વહી પરમાત્મા… ।। ૧ ।।
હો ગઈ હૈ ભોર કબસે, જ્ઞાનકા સૂરજ ઉગા,
જા રહી હૈ સાંસ બિલખા, સાંઈ સુમિરનમેં લગા… ।। ૨ ।।
ફિર ન પાયેગા તું અવસર, કરલે અપના તું ભલા,
સ્વપ્ન કે બંધન હૈ જુઠે, મોહસે મનકો છોડા… ।। ૩ ।।
ધારલે સતનામ સાથી, બન્દગી કરલે જરા,
નૈન જો ઉલટે કબીરા, સાંઈ તો સન્મુખ ખડા… ।। ૪ ।।
(૧૧૦)
નિર્ધનકે ધન રામ હમારે.
નિર્ધનકે ધન રામ હમારે, નિર્ધનકે ધન રામ હમારે,
ચોર ન લેવે ઘટી ન જાવે, ધાડ પડે આવે કામ… ।। ૧ ।।
સોવત બેઠત જાગત ઉઠત, જપું હરિ હરનામ,
દિન દિન હોતે હોત સવાયા, ખુંટત નહિં એક દામ… ।। ૨ ।।
ઠાકોર ચલે નગર દ્વારા, પાસ નહિં ખોટી બદામ,
કહત કબીરા સુનો ભાઈ સાધુ, પારસકો નહિં કામ… ।। ૩ ।।
(૧૧૧)
પડે અવિદ્યામેં સોને વાલોં.
પડે અવિદ્યામેં સોનેવાલોં, ખુલેગી આંખેં તુમ્હારી કબ તક,
શરણમેં આનેકો સદગુરૂકી, કરોગી અપની તૈયારી કબ તક… ।।
ગયા ન બચપન વો ખેલ બિન હૈ, ચઢી જવાની યે ચાર દિન હૈ,
સમય બુઢાપેકા ફિર કઠિન હૈ, રહોગે ઐસે અનારી કબ તક… ।। ૧ ।।
અજબ અટારી ઔર ચિત્ર સારી, મિલી મનોહર હૌ તુમકો નારી,
બઢી હૈ દૌલતકી જો ખુમારી, રહેંગી ઐસી યે સારી કબ તક… ।। ૨ ।।
જો યજ્ઞ આદિક હૈ કર્મ નાના, ફલ હૈ ઉન્હોંકા સુખ સ્વર્ગ પાના,
મિટે ન ઉનસે ભવ આના જાના, સહોગે સંકટ યે ભારી કબ તક… ।। ૩ ।।
કબીર તો કહતે હૈં પુકારી, મગર તુમ્હીકો હૈ અખ્તિયારી,
સુનો અગર ના સુનો હમારી, બનોગે સચ્ચે વિચારી કબ તક… ।। ૪ ।।
(૧૧૨)
પંડિત એક અચરજ બડ હોઈ.
પંડિત એક અચરજ બડ હોઈ,
એક મરી મુયે અન્ન નહિં ખાઈ, એક મરે સિઝૈ રસોઈ… ।। ૧ ।।
કરી અસ્નાન દેવનકી પૂજા, નૌ ગુણ કાંધ જનોઉ,
હડિયા હાડહાડ થરિયા મુખ, અબ ષટકર્મ બનેઉ… ।। ૨ ।।
ધર્મ કરે જહાં જીવ બધતુ હૈ, અકરમ કરે મોરે ભાઈ,
જો તોહરાકો બ્રાહ્મણ કહીયે, તો કાકો કહિયે કસાઈ… ।। ૩ ।।
કહહિં કબીર સુનો હો સંતો, ભરમ ભૂલિ દૂનિયાઈ,
અપરંપાર પાર પુરૂષોત્તમ, યા ગતિ બિરલે પાઈ… ।। ૪ ।।
(૧૧૩)
પંડિત કાહે બકરિયા મારી.
પંડિત કાહે બકરિયા મારી… ।।
જબ પંડિતકો જન્મ ભયો હૈ, બકરી ભઈ મહતારી,
બકરીકા દૂધ પડે જબ મુખમેં, હેરે નજર પસારી… ।। ૧ ।।
દાના ખાતી પાની પિતી, કૌન ગુનહ કરિ ડારી,
કૌને તુમકો હુકુમ દિયા હૈ, કૌન ગુનહ તુમ મારી… ।। ૨ ।।
મોર મારકે ધરે બકરિયા, ચૂલ્હે ચઢી કડાહી,
જીવત બકરી ચૌકા ગંદા, મુયે ન છૂત બિચારી… ।। ૩ ।।
કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, યહ પદ હૈ નિરબાની,
યે પદકી કોઈ નિન્દા કરિહો, તાકૌ હૈ નાદાની… ।। ૪ ।।
(૧૧૪)
પંડિત બુઝ પિયો તુમ પાની.
( રાગ – ભૈરવી )
પંડિત બુઝ પિયો તુમ પાની, તુમેહ છુટ કહાં લપટાની… ।।
મચ્છ કચ્છ યા જલમેં વ્યાને, રક્ત ઝેર જલ ભરીયા,
ખાર પલાસ સભી બહિં આયે, પશુ પાણીમેં સરીયા… ।। ૧ ।।
છપ્પન કોટી યાદવ સંહારે, પરે કાલકી ઘાટી,
પીર બૈઠ પૈગમ્બર ગાડે, તનકી બની જો માટી… ।। ૨ ।।
તા માટીકા ભાંડા ઘડ્યા, તામેં ભરિયા પાની,
સો પાંડે તુમ પાની પીયા, તુમે સુગ કહાંરે આની… ।। ૩ ।।
હાડ ઝરે ઝર માંસ ગરે, ગર દુધ તહાં તે આયો,
સો પાંડે તુમ પીવન બેઠે, કાંહે દોષ લગાયો? … ।। ૪ ।।
બુનો જુલાહે તનો જુલાઈ, ઘાન જોલાહે લાઈ,
પાંચો કપડે ઉતાર ધરે, તુમ ધોભીમેં સીંધ પાઈ? … ।। ૫ ।।
જો માખી વિષ્ટાકો ભખતી, ભખતી દસ્તી ધોરા,
સો માખ ઉડ પાતાલ બેઠી, તાકો કરો ન બેરા? … ।। ૬ ।।
કહે કબીર સુનો હો પાંડે, છાંડો મનકે ભરમા,
બેદ કિતાબ દોઉ ગહિ ડારો, રહો રામકી શરના… ।। ૭ ।।
(૧૧૫)
પંડિત વાદ વદે સો જુઠા.
પંડિત વાદ વદે સો જુઠા,
રામકે કહે જગત ગતિ પાવે, ખાંડ કહે મુખ મિઠા… ।। ૧ ।।
પાવક કહે પાંવ જો દાહે, જળ કહે તૃષા બુઝાઈ,
ભોજન કહે ભુખ જો ભાજે, તો દુનિયા તરી જાઈ… ।। ૨ ।।
નરકે સંગ સુવા હરિ બોલે, હરિ પ્રતાપ નહિં જાને,
જો કબહુ ઉડ જાય જંગલકો, તો હરિ સુરત ન આને… ।। ૩ ।।
બિન દેખે બિન અરસપરસ બિન, નામ લિયે ક્યા હોય,
ધનકે કહે ધનીક જો હોય, તો નિર્ધન રહત ન કોય… ।। ૪ ।।
સાચી પ્રિત વિષય માયા સો, હરિ ભક્તનકી હાંસી,
કહે કબીર એક રામ ભજે બિન, બાંધે યમપુર જાસી… ।। ૫ ।।
(૧૧૬)
પરમ પ્રભુ અપનેહી ઉર પાયો.
પરમ પ્રભુ અપનેહી ઉર પાયો,
જુગન જુગનકી મિટી કલ્પના, સદગુરૂ ભેદ બતાયો… ।। ૧ ।।
જૈસે કુંવર કંઠ મણિ ભુષણ, જાન્યો કહું ગમાયો,
કાહૂ સખીને આય બતાયો, મનકો ભરમ નશાયો… ।। ૨ ।।
જ્યોં તિરિયા સ્વપ્ને સુત ખોયો, જાનિ કૈ જીવ અકુલાયો,
જાગિપરી પલંગ પર પાયો, ન કહું ગયો ન આયો… ।। ૩ ।।
મિરગા પાસ બસે કસ્તુરી, ઢૂંઢત બન બન ધાયો,
ઉલટી સુગંધ નાભિકી લીની, સ્થિર હોય સકુચાયો… ।। ૪ ।।
કહૈ કબીર ભઈં હૈ વહ ગતિ, જ્યોં મૂંગે ગોર ખાયો,
તાકા સ્વાદ કહૈ કહુ કૈસે, મન હી મન મુસકાયો… ।। ૫ ।।
(૧૧૭)
પાની બિચ બતાસા સંતો, તનકા યહી-
પાની બીચ બતાસા સંતો, તનકા યહી તમાસા હૈ… ।।
ક્યા લે આયા ક્યા લે જાયેગા, ક્યા બૈઠા પછતાતા હૈ,
મૂઠી બાંધે આયે જગતમેં, હાથ પસારે જાતા હે… ।। ૧ ।।
કિસકી નારી કૌન પુરૂષ હૈ, કહંસે નાતા લગતા હૈ,
બડે નિહાલ ખબર ન તનકી, બિરહી લહર બુઝાતા હૈ… ।। ૨ ।।
ઈક દિન જીના દો દિન જીના, જીના બરસ પચાસા હૈ,
અંત કાલ બીસા સૌ જીના, ફિર મરનેકી આસા હૈ… ।। ૩ ।।
જ્યોં જ્યોં પાંવ ધરો ધરનીમેં, ત્યોં ત્યોં યમ નિયરાતા હૈ,
કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, ગાફિલ ગોતા ખાતા હૈ… ।। ૪ ।।
(૧૧૮)
પાનીમેં મિન પિયાસી, મોહિ સુન સુન-
પાનીમેં મીન પિયાસી, મોહિ સુન સુન આવત હાંસી… ।।
આતમ જ્ઞાન બિના નર ભટકે, કોઈ મથુરા કોઈ કાશી,
જૈસે મૃગા નાભિ કસ્તુરી, બન બન ફિરત ઉદાસી… ।। ૧ ।।
જલ બિચ કમલ કમલ બિચ કલિયાં, તા પર ભંવર નિવાસી,
સો મન બસ ત્રિલોક ભયો હૈ, યતી સતી સંન્યાસી… ।। ૨ ।।
જાકો ધ્યાન ધરે વિધિ હરિહર, મુનિજન સહસ અઠાસી,
સો તેરે ઘટમાંહી બિરાજે, પરમ પુરૂષ અવિનાશી… ।। ૩ ।।
હૈ હાજિર તોહિ દૂર દિખાવે, દૂરકી બાત નિરાસી,
કહે કબીર સુનો ભાઈ સાધો, ગુરૂ બિન ભરમ ન જાસી… ।। ૪ ।।
(૧૧૯)
પીલે પ્યાલા હો મતવાલા.
પીલે પ્યાલા હો મતવાલા, પ્યાલા નામ અમીરસકારે… ।।
બાલાપન સબ ખેલ ગંવાયા, જવાન ભયો નારી બસકારે,
વૃદ્ધ ભયો તન કાંપન લાગે, ખાટ પડા ન જાય ખસકારે… ।। ૧ ।।
નાભિકમલ બિચ હૈ કસ્તુરી, જૈસે મરગ ફિરૈ બનકારે,
બિન સતગુરૂ ઈતના દુઃખ પાયા, બૈદ મિલા નહિં તનકારે… ।। ૨ ।।
માત પિતા બન્ધુ સુત તિરિયા, સંગ નહિં કોઈ જાય સખારે,
જબ લગ જીવૈ ભજન ભક્તિ કરૂં, ધન યૌવન હૈ દિન દસકારે… ।। ૩ ।।
જન્મ મરણસે બચન ચાહો, તો છોડ કામિની ચસકારે,
કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, નખ સિખ પૂરે રહા વિષકારે… ।। ૪ ।।
(૧૨૦)
ફિરહુ કા ફૂલે ફૂલે ફૂલે.
ફિરહુ કા ફૂલે ફૂલે ફૂલે… ।।
જબ દસ માસ ઉર્ધ્વમુખ હોતે, સો દિન કાહેકો ભૂલે… ।। ૧ ।।
જ્યોં માખી સહતે નહિં બિહુરે, સોચિ સોચિ ધન કીન્હા,
મુવે પીછે લેહુ-લેહુ કરૈ સબ, ભૂત રહનિ કસ દીન્હા… ।। ૨ ।।
દેહરિ લોં બર નારિ સંગ હૈ, આગે સંગ સુહેલા,
મૃતક થાન લોં સંગ ખટોલા, ફિર પુનિ હંસ અકેલા… ।। ૩ ।।
જારે દેહ ભસ્મ હોય જાઈ, ગાડે માટી ખાઈ,
કાંચે કુંમ્ભ ઉદક જ્યોં ભરિયા, તનકી ઈહૈ બડાઈ… ।। ૪ ।।
રામ ન રમસિ મોહકે માતે, પરહુ કાલ વશ કૂવા,
કહહિં કબીર નર આપ બંધાયો, જ્યોં લલની ભ્રમ સૂવા… ।। ૫ ।।
(૧૨૧)
બન્દે કરિલે આપ નિબેરા.
બન્દે કરિલે આપ નિબેરા,
આપ જિયત લખુ આપ ઠૌર કરૂં, મુયે કહાં ઘર તેરા… ।। ૧ ।।
યહ અવસર નહિં ચેતહુ પ્રાણી, અન્ત કોઈ નહિં તેરા… ।। ૨ ।।
કહહિં કબીર સુનો હો સંતો, કઠિન કાલકો ઘેરા… ।। ૩ ।।
(૧૨૨)
બન્દે જાગો અબ ભોર ભઈ.
બન્દે જાગો અબ ભઈ ભોર,
બહુતક સોયે જનમ સિરાયે, ઈહાં નહિં કોઈ તોર… ।। ૧ ।।
લોભ મોહ હંકાર તિરિસના, સંગ હૈ લીન્હે કોર,
પછિતાવોગે તુમ આદિ અંતસે, જીહૌ કવની ઓર… ।। ૨ ।।
બાર બાર સમઝાય દિખાઊં, કહા ન માને મોર,
કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, ધૃગ જીવન જગ તોર… ।। ૩ ।।
(૧૨૩)
બલમ સંગ સોઈ ગઈ દોઉ જની.
બલમ સંગ સોઈ ગઈ દોઉ જની… ।।
ઈક બ્યાહી ઈક અર્ધી કહાવૈ, દૂનો સુગમ સુહાગ ભરી,
બ્યાહી તો ઉજિયાર દિખાવૈ, અર્ધી લૈ અંધિયાર ખડી… ।। ૧ ।।
બ્યાહી તો સુખ નિંદિયા સોવૈ, અર્ધી દુઃખ સુખ માથે ધરી,
કહત કબીર સુનો ભાઈ સાધો, દૂનો પિયા પિયારિ રહી… ।। ૨ ।।
બલમ=જીવ, દોઉ=સદઅસદ વૃત્તિ, બ્યાહી=સ્વરૂપસ્થ વૃત્તિ, અર્ધી=અપરિપક્વ વૃત્તિ, પિયા=જીવ.
(૧૨૪)
બને જો કુછ ધરમ કરલે.
બને જો કુછ ધરમ કરલે, યહી એક સાથ જાવેગા,
ગયા અવસર ન ફિર તેરે, યે હરગિજ હાથ આવેગા… ।। ૧ ।।
દિવાના બનકે દુનિયામેં, સમય અનમોલ ખોતા હૈ,
દિયે લાખોંકી દૌલત ભી, ન પલ રહને તૂ પાવેગા… ।। ૨ ।।
ધરી રહ જાયેગી તેરી, અકલ સારી ઠિકાને પર,
જબ આયે યમ જકડ ગરદન, પકડ કર ધર દબાયેગા… ।। ૩ ।।
કુટુમ્બ પરિવાર સુત જોઈ, સહાયક હોગા ન કોઈ,
તેરે પાપોંકી ગઠરી ખુદ, તુહી સિર પર ઉઠાવેગા… ।। ૪ ।।
તુઝે તો ઘરસે જંગલમેં, તેરાહી ખુદ બ ખુદ બેટા,
સુલાકે લકડિયેકિ ઢેર, મેં તુઝકો જલાવેગા… ।। ૫ ।।
કહૈં કબીર સમૂઝાઈ, તૂ કહના માન લે ભાઈ,
નહીં તો અપની ઠકુરાઈ, વૃથા સારી ગમાવેગા… ।। ૬।।
(૧૨૫)
બાબા હમકા ખેલૈદા નૈહરવા દિન-
બાબા હમકો ખેલૈદા નૈહરવા દિન ચારી… ।।
પહિલિ બુલાય તીન જન આયે, નાઉ બામ્હન બારી,
જાયકે કહ દો મોર બાબાકો, અબકી સુદિન દઈ ટારી… ।। ૧ ।।
દૂસર બુલાય આપ પિય આયે, લૈકે ડોલિયા કહારી,
ધૈ બહિયાં ડોલિયામેં બૈઠાયે, કોઉ ન લાગે ગોહારી… ।। ૨ ।।
આધે ડગરી જબ ચલી દુલહિનિયા, પીછે દિહિસ નિહારી,
યહ દેસવામેં આગ લગી બા, કોઉ ન લાગે ગોહારી… ।। ૩ ।।
કહત કબીરા સુનો ભાઈ સાધો, સંતોં લેહુ બિચારી,
યહ પદકા જો અર્થ લગાવૈ, સો જ્ઞાની મૈં અનારી… ।। ૪ ।।
(૧૨૬)
બીતી બહુત રહિ થોડીસી.
બીતી બહુત રહી થોડીસી… ।।
ખાટ પડે નર ઝંખન લાગે, નિકસ ગયો પ્રાણ ચોરીસી… ।। ૧ ।।
ભાઈ બન્ધુ કુટુમ્બ સબ આયે, ફૂંક દિયો માનો હોરીસી… ।। ૨ ।।
કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, સિર પર દેતે હૈં ભૌરીસી… ।। ૩ ।।
(૧૨૭)
બિન જાગે ન પઈહૌ સજન સખિયા.
બિન જાગે ન પઈહૌ (સજન) (સખિયા),
ક્યા તુમ સોવો મોહ ખોહમેં, કામિન ઐસી લગાયે અંખિયા… ।। ૧ ।।
ચોરી હિંસા નશા સબ છોડો, લખ ચૌરાસીસે છુટિહૈ જિયા,
ગુરૂ ન કિહૌ સાધુ ન સેયૌ, લખ ચૌરાસિમેં બોયો બિયા… ।। ૨ ।।
પાંચ વિષયકી સુખ માનંદી, ભોગિ ભોગિ નર વ્હૈ ગયો કિયાં,
ઝૂઠી મૂરતિ સાંચ પુજારી, આપુહિ કર્તા હોઈ ગયો તિયાં… ।। ૩ ।।
જીવ પરાયા નિજ સમ જાનો, નર જીવન તબ સફલ કિયા,
કહહિં કબીર યહ મન વશ કરિકે, અપનેમેં ખોજિ લેવ આપન પિયા… ।। ૪ ।।
(સજન) = પોતાનું સ્વરૂપ, ચેતન – (સખિયા) = મનોવૃત્તિ
(૧૨૮)
બિના રે ખેવૈયા નૈયા કૈસે લાગે પાર હો.
બિના રે ખેવૈયા નૈયા, કૈસે લાગે પાર હો… ।।
કેતે નિગુરા ખડૈ કિનારે, કેતે ખડે મંઝદાર હો,
કેતે નિગુરા કર્મકે ચૂકે, બાંધે યમકે દ્વાર હો… ।। ૧।।
ભવ જલકે સગરવામેં, મહરવા મેરે યાર હો,
પછિલા ડાડ સમ્હારો યારો, લહર ઉઠે વિકરાર હો… ।। ૨ ।।
સંતન જહાજ લાદૈ, હંસન કેરા ભાર હો,
નામ ફરહરા બાંધકૈ, નર ઉતરો ભવજલ પાર હો… ।। ૩ ।।
સન્તનકી બોલી બાની, રહની અપાર હો,
દાસ કબીર યહ કહરા ગાવૈ, કાયામેં કરતાર હો… ।। ૪ ।।
(૧૨૯)
બિન સતગુરૂ નર ફિરત ભુલાના.
બિન સતગુરૂ નર ફિરત ભુલાના… ।।
કેહરી સુત ઈક લાય ગડેરિયા, પાલ પોસકે કિયો સયાના,
રહત અચેત ફિરત અજયન સંગ, અપના હાલ કછૂ નહિ જાના… ।। ૧ ।।
કેહરિ સુત ઈક આય જંગલસે, દેખત તાહિ બહુત સકુચાના,
પકડન ભેદ તુરત ઉન દીન્હા, આપન દશા દેખ મુસકાના… ।। ૨ ।।
મિરગી નાભિ બસે કસ્તૂરી, વહ મૂરખ ઢૂંઢત ચૌગાના,
કરત સોચ પછતાત મનહિ મન, યહ સુગંધી કહાંસે આના… ।। ૩ ।।
અર્ધ ઉર્ધ વિચ ડોરી લાગી, રૂપ ચખા નહિં જાત બખાના,
કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, જાકો સુર નર મુનિ ધરે ધ્યાના… ।। ૪ ।।

કબીર ભજન – ૫ – ( 65 – 108 )

March 29, 2009

કબીર ભજન – ૫ – ( 65 – 108 )
(૬૫)
જાકો રાખે સાંઈયાં, માર શકે ન કોઈ.
જાકો રાખે સાંઈયાં, માર શકે ન કોય,
બાલ ન બાંકા કર શકે, જો જગ બેરી હોય… ।। ૧ ।।
પોઠી પઢ કર જગ મુવા, પંડિત હુઆ ન કોય,
એક અક્ષર પ્રેમકા, પઢે સો પંડિત હોય… ।। ૨ ।।
માલી આવત દેખકર, કલીયાં કરે પુકાર,
ફુલી ફુલી ચુન લીયે, કાલ હમારી બાર… ।। ૩ ।।
ચલતી ચક્કી દેખકે, જીયા કબીરા રોય,
કોઈભી ભીતર આયકે, સાબન ગયા ન કોય… ।। ૪ ।।
દુખમેં સુમિરન સબ કરે, સુખમેં કરે ન કોય,
જો સુખમેં સુમિરન કરે, દુઃખ કાહેકો હોય… ।। ૫ ।।
સુખમેં સુમિરન ના કિયા, દુઃખમેં કી ન યાદ,
કહેત કબીરા દાસજી, કોન સુને ફરિયાદ… ।। ૬ ।।
સાંઈ ઈતના દિજીયે, જામેં કુટુંબ સમાય,
મેં ભી ભૂખા ના રહું, સાથ ન ભૂખા જાય… ।। ૭ ।।
પાંચ પ્રહર ધંધા કિયા, તીન પ્રહર ગયા સોય,
એક પ્રહર હરિ નામ બીન, મુક્તિ કૈસે હોય… ।। ૮ ।।
ઐસી બાની બોલીયે, મનકા આપા ખોય,
ઔરનકો શિતલ કરે, આપહુ શિતલ હોય… ।। ૯ ।।
બૂરા જો દેખન મેં ચલા, બૂરા ન મિલીયા કોય,
જો દિલ ખોજા આપના, મુજસા બૂરા ન કોય… ।। ૧૦ ।।
આયે હૈ તો જાયેંગે, રાજા રંક ફકીર,
એક સિંહાસન ચઢ ચલા, એક બનજાત જંજીર… ।। ૧૧ ।।
કાલ કરે સો આજ કર, આજ કરે સો અબ,
પલમેં પરલય હોવેગા, બહુર કરેગા કબ… ।। ૧૨ ।।
(૬૬)
જાગુ જાગુ જંજાલી જિયરા.
જાગુ જાગુ જંજાલી જિયરા, યહ તો મેલા હાટકા,
ધોબી ઘરકા કુત્તા હોઈ હૌ, નહિં ઘરકા ન ઘાટકા… ।। ૧ ।।
ખાનિન ભ્રમિ અમિત દુઃખ પાયો, માનુષ તનુ યહ હાથકા,
માથે ભાર ધર્યો મમતાકા, માનો ઘોડા ભાંટકા… ।। ૨ ।।
દુનિયા દૌલત માલ ખજાના, જામા દરકસ પાટકા,
સોને રૂપે ભંડાર ભરા હૈ, ધરા સંદુખા કાઠકા… ।। ૩ ।।
માતપિતા સુત બંધુ સહોદર, કુટુંબ કબીલા ઠાટકા,
અંતરે બેરિયા ચલા અકેલા, માનો બટોહી બાટકા… ।। ૪ ।।
આયે સંત આદર ન કીન્હો, ધંધા કિયો ઘર ઘાટકા,
કહે કબીર સુનો ભાઈ સાધો, ભયો કિરૌના ખાટકા… ।। ૫ ।।
(૬૭)
જાગો જાગો હો નનદિયા.
જાગો જાગો હો નનદિયા, મહલિયા આયે ચોર…
પાંચ ચોર હૈ બડે દુઃખ દાઈ, સરબસ ધન યહ લૂટિન મોર… ।। ૧ ।।
ધીરે ધીરે મોરે કરઘન કાટૈ, પાયલ કાટૈ કા પકડૈ ગોડ… ।। ૨ ।।
ઉઠો નનદી મોરે સાસુકા જગાવો, ઉઠીકૈ લગૌતી શોર… ।। ૩ ।।
ઉઠો નનદી તનિ દિયના જલાઓ, અંધેરિયા મહલમેં કરતિઉં અંજોર… ।। ૪ ।।
કહહિં કબીર સૂરજ જબ નિકલૈ, ભવા ભોર સબ ભગિહૈં ચોર… ।। ૫ ।।
(૬૮)
જા ઘર કથા નહિં ગુરૂ કિર્તન.
જા ઘર કથા નહિં ગુરૂ કિર્તન, સંત નહિં મિજમાના,
તા ઘર જમરા ડેરા દીન્હા, સાંઝ પડે સમસાના… ।। ૧ ।।
મેરિ મેરિ કરતા મરિ ગયો મુરખ, છૂટા ન માન ગુમાના,
સાધુસંતકી સેવા ન કિન્હી, કિસવિધિ હો કલ્યાણા… ।। ૨ ।।
ફુલ્યો ફૂલ્યો કાહે ફિરત હૈ, ક્યા દિખલાવત બાના,
એક પલકમેં ફના હોયગા, જૈસા પતંગ ઉડાના… ।। ૩ ।।
જ્ઞાન ગરીબી પ્રેમભક્તિ લૌ, સત્ય નામ નિશાના,
બિરહબૈરાગ ગુરૂગમસે જાગે, તા ઘર કોટિ કલ્યાણા… ।। ૪ ।।
કાલહિ ડંકા દૈ રહ્યો હૈ, ક્યા બૂઢા ક્યા જવાના,
કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, છોડ ચલો અભિમાના… ।। ૫ ।।
(૬૯)
જા દિન મન પક્ષી ઉડ જૈહેં.
જા દિન મન પક્ષી ઉડ જૈહેં… ।।
તા દિન તેરે તન તરૂવરકે, સબૈ પાત ઝરિ જૈહેં,
યા દેહીકા ગર્વ ન કીજૈ, સ્યાર કાગ ગિધ ખૈહેં… ।। ૧ ।।
તન ગતિ તીન વિષ્ઠા કૃમિ હ્યૈ, ના તર ખાક ઉડૈ હૈં,
કહં બડ નૈન કહાં વો શોભા, કહં વો રૂપ દિખૈ હૈં… ।। ૨ ।।
જીન લોગનસે નેહ કરત હૈ, તેઈ દેખિ ધિનૈ હૈં,
ઘરકે કહત સવેરે કાઢો, ભૂત હોય ધરિ ખૈહૈં… ।। ૩ ।।
જિન પૂતકો બહુ પ્રિતિ પાલ્યો, દેવી દેવ મનૈહૈં,
તે લઈ બાંસ દિયો ખોપરિમેં, શીશ ફોર બિખરૈહૈં… ।। ૪ ।।
અજહું મૂઢ કરૈ સત્સંગતિ, સંતનમેં કછુ પૈહૈં,
કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, આવાગમન નશૈહૈં… ।। ૫ ।।
(૭૦)
જાનત કૌન પરાયે મનકી.
જાનત કૌન પરાયે મનકી.
હીરોંકી પરખ જૌહરિ જાને, લાગત ચોટ સરાસર ધનકી… ।।
જૈસે મિરગ નાદકે ભેદી, લાગત બાન ખબર નહિં તનકી…।।
જૈસે નારિ પુરૂષ મન લાવત, મૂષત ચોર ખબર નહિં ધનકી… ।।
શૂર લડે ઔર કાયર કંપે, શૂર બિનુ લાજ રખે કો રનકી… ।।
કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, ખોજ કરો તુમ અપને તનકી… ।।
(૭૧)
જારૌં મૈં યા ગકી ચતુરાઈ.
જારૌં મૈં યા જગકી ચતુરાઈ.
રામ ભજન નહિં કરત બાવરે, જિન યહ જુગતિ બનાઈ… ।। ૧ ।।
માયા જોરિ જોરિ કરૈ ઈકઠ્ઠી, હમ ખૈહ લરિકા વ્યોસાઈ,
સો ધન ચોર મૂસિ લૈજાવૈ, રહસહા લૈજાય જંવાઈ… ।। ૨ ।।
યહ માયા જૈસે કલ વારિન, મદ પિયાય રાખૈ બૌરાઈ,
એકતો પડે ધરનિપે લૌટેં, એક કહૈં ચોખી દે માઈ… ।। ૩ ।।
યા માયા સુર નર મુનિ ડંહકે, પીર પૈગંબરકો ધરિ ખાઈ,
જૈજન રહૈ રામકે સરનૈ, હાથ મલૈ તિનકો પછિતાઈ… ।। ૪ ।।
કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, લૈ ફાંસી હમહૂં પૈ આઈ,
ગુરૂ પરતાપ સાધુકી સંગતિ, હરિ ભજિ ચલો નિસાન બજાઈ… ।। ૫ ।।
(૭૨)
જિન સદગુરૂ પહિચાના નહિં.
જિન સદગુરૂ પહિચાના નહિં, તિનકો તિનું લોક ઠિકાના નહિં… ।।
સો નર ખર કૂકર સમ જાનો, જેહિ ઘટ જ્ઞાન સમાના નહિં… ।। ૧ ।।
દિનભરમેં જો ફિર ઘર આવે, તાકો તો કહત ભૂલાના નહિં… ।। ૨ ।।
અપને ભક્તકો જો નહિં તારે, ઐસા વો સાહેબ દિવાના નહિં… ।। ૩ ।।
કહૈ કબીર સત્ય વો પદ હૈ, જહાં ફિર આના ઔ જાના નહિં… ।। ૪ ।।
(૭૩)
જિયરા જાહુગે હમ જાની.
જિયરા જાહુગે હમ જાની… ।।
રાજ કરંતે રાજા જઈહૈં, રૂપ કરંતે રાની,
ચાંદો જઈહૈં સૂર્યો જઈહૈં, જઈહૈં પવન ઓર પાની… ।। ૧ ।।
માનુષજનમ અહૈ અતી દુર્લભ, તૂં સમઝો અભિમાની,
લોભ લહરકી નદી બહત હૈ, બુડોગે બિનુ પાની… ।। ૨ ।।
યોગી જઈહૈં જંગમ જઈહૈં, ઔર જઈહૈં બડ જ્ઞાની,
કહૈ કબીર એક સંત ન જઈહૈં, જિનકે ચિત્ત ઠહરાની… ।। ૩ ।।
(૭૪)
જિનકે મનમેં શ્રીરામ બસે.
જીનકે મનમેં શ્રી રામ બસે, ઉન સાધન ઔર કિયે ન કિયે… ।।
જીને સંત ચરણ રજકો સ્પર્શા, ઉન તીરથ ઔર કિયે ન કિયે… ।। ૧ ।।
જીનકે દિલમેં હય ભૂત દયા, ઉનહે કોટીક દાન કિયે ન કિયે… ।। ૨ ।।
જીનકે મનમેં સદભાવ નહિં, વો દેવ હુવે જીયે ન જીયે… ।। ૩ ।।
( ચોપાઈ )
મેરા મન સમરે રામકુ, મનમેં રામ સમાય,
મનહી જબ રામ હો રહા, તબ શિશ નમાવું કાય…
(૭૫)
જોગિયા ખેલો બચાયકે, નારી નયન-
જોગિયા ખેલો બચાયકે, નારી નયન ચલૈ બાન… ।।
શ્રંગીકો ભંગી કરિ ડારી, નારદ કો લપટાન,
કામદેવ મહાદેવ સતાવૈ, કહં કહં કરૌં બખાન… ।। ૧ ।।
આસન છોડિ મછન્દર ભાગે, જલમાં મીન સમાન,
કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, ગુરૂ ચરનન લિપટાન… ।। ૨ ।।
(૭૬)
ઝીની ઝીની બિની ચદરિયા.
ઝિની ઝિની બિની ચદરિયા… ।।
કાહેકે તાના કાહેકે ભરની, કૌન તારસે બિની ચદરિયા,
ઈંગલા પિંગલા તાના ભરની, સૂષમન તારસે બિની ચદરિયા… ।। ૧ ।।
આઠ કમલ દલ ચરખા ડોલૈ, પાંચ તત્વ ગુણ તીની ચદરિયા,
સાંઈંકો બિનત માસ દસ લાગે, ઠોક ઠોકકે બિની ચદરિયા… ।। ૨ ।।
સો ચાદર સુર નર મુનિ ઓઢી, ઓઢીકે મૈલી કીની ચદરિયા,
દાસ કબીરને યતનસે ઓઢી, જ્યોંકી ત્યોં ધર દીની ચદરિયા… ।। ૩ ।।
(૭૭)
ઠઠરી છાંડિ ચલે બનજારા.
ઠઠરી છાંડિ ચલે બનજારા… ।।
ઈસ ઠઠરી બિચ સાત સમુંદર, કોઈ મિઠા કોઈ ખારા,
ઈસ ઠઠરી બિચ ચાંદ સૂર્ય હૈ, યેહિ બિચ નૌ લખ તારા… ।। ૧ ।।
ઈસ ઠઠરી બિચ પાંચ રતન હૈ, કોઈ કોઈ પરખન હારા,
ગિર પડે ઠઠરી ડિંગ પરે મંદિર, જામેં ચિકના ગારા… ।। ૨ ।।
ઈસ ઠઠરી બિચ નૌ દરવાજા, દસવાં ગુપ્ત બિચારા,
કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, સદગુરૂ શબ્દ ઉબારા… ।। ૩ ।।
(૭૮) ઠગની ક્યા નૈના ચમકાવૈ.
ઠગની ક્યા નૈના ચમકાવૈ… ।।
કદદૂ કાટ મૃદંગ બનાયા, નિંબ્બૂ કાટ મંજીરા,
પાંચ તોરઈ મંગલ ગાવૈ, નાચૈ બાલમ ખીરા… ।। ૧ ।।
રૂપા પહિરકે રૂપ દિખાવૈ, સોના પહિર તરસાવૈ,
ગલે ડાલ મોતિયનકી માલા, તીન લોક ભરમાવૈ… ।। ૨ ।।
ભૈંસ પદિમની આશિક ચૂહા, મેંઢક તાલ લગાવૈ,
ચોલા પહિરકે ગદહા નાચૈ, ઉંટ વિષ્ણુ પદ ગાવૈ… ।। ૩ ।।
આમ ડાર ચઢિ કછુઆ તોડે, ગિલહરિ ચુનચુન લાવૈ,
કહે કબીર સુનો ભાઈ સાધો, બગલા ભોગ લગાવૈ… ।। ૪ ।।
(૭૯)
ડગમગ છાંડિ દે મન બૌરા.
ડગમગ છાંડિ દે મન બૌરા… ।।
અબતો જરેબરે બનિ આવૈ, લીન્હોં હાથ સિંધોરા… ।। ૧ ।।
હોય નિઃશંક મગન હોય નાચો, લોભમોહ ભ્રમ છાંડો,
શૂરા કહાં મરન તે ડરપૈ, સતી ન સંચૈ ભાંડો… ।। ૨ ।।
લોક લાજ કુલકી મર્યાદા, યહૈ ગલેકી ફાંસી,
આગે ચલીકે પીચે લૌટે, હોઈ હૈ જગમેં હાંસી… ।। ૩ ।।
(૮૦)
ડર લાગૈ ઓર હાંસી આવૈ.
ડર લાગૈ ઔ હાંસી આવૈ, અજબ જમાના આયારે… ।।
ધન દૌલત લૈ માલ ખજાના, વૈશ્યા નાચ નચાયારે,
મુઠી ભર અન્ન સાધુ કોઈ માગૈ, કહૈં લાજ નહિં આયારે… ।। ૧ ।।
કથા હોત તહાં શ્રોતા સોવૈ, વક્તા મૂડ પચાયારે,
હોય જહાં કહીં સ્વાંગ તમાશા, તનિક ન નીંદ સતાયારે… ।। ૨ ।।
ભાંગ તંબાકૂ સુલફા ગાંજા, સૂખા ખૂબ ઉડાયારે,
ગુરુ ચરણામૃત લે ન ધારૈ, મધુવા ચાખન આયારે… ।। ૩ ।।
ઉલટી ચલન ચલી દુનિયાકી, તાતે જીવ ઘબરાયારે,
કહત કબીર સુનો ભાઈ સાધો, ફિર પીચે પછતાયારે… ।। ૪ ।।
(૮૧)
તજ દિયે પ્રાણરે કાયા કૈસે રોઈ.
સાંઈસે સબ હોત હૈ, બંદેસે કછુ નાહિ,
રાઈસે પરબત કરે, પરબત રાઈ માંહિ, તજ દિયે પ્રાણરે કાયા કૈસે રોઈ… ।।
ચલત પ્રાણ કાયા કૈસે રોઈ, છોડ ચલા નિરમોહી,
મૈં જાના મેરે સંગ ચલેગી, યાહી તે કાયા મૈંને મલમલ ધોઈ… ।। ૧ ।।
ઉંચે નીચે મંદિર છોડે, ગાય ભેંસ ઘર ફોડી,
તિરીયા તા કુલવંશી ચોડી, ઓર પુત્રનકી જોડી… ।। ૨ ।।
મોતિ જોતિ કડી મંગાઈ, ચઢા કાષ્ઠકી ઘોડી,
ચાર જનેતે લેકે ચાલે, ફૂંક ગઈ જૈસે ફાગુનકી હોલી… ।। ૩ ।।
ગોરી તિરીયા રોવન લાગી, બિછુડ ગઈરે મોરી જોડી,
કહે કબીર સુનો ભાઈ સાધુ, જીન જોડી તીન તોડી… ।। ૪ ।।
(૮૨)
તુમ દેખો લોગો ભૂલ ભૂલૈયાકા તમાશા.
તુમ દેખો લોગો ભૂલ ભૂલૈયાકા તમાશા…
ના કોઈ આતા ના કોઈ જાતા, જૂઠા જગતકા નાતા,
કા કાહૂકા બહન ભાનજી, ના કાહૂકી માતા… ।। ૧ ।।
ડ્યોડી લગ તેરી તિરિયા જાવે, પૌલી લગ તેરી માતા,
મરઘટ તક સબ જાયં બરાતી, હંસ અકેલા જાતા… ।। ૨ ।।
એકતઈ ઓઢે દોતઈ ઓઢે, ઓઢે મલમલ ખાસા,
શાલ દુશાલા નિતહી ઓઢે, અંત ખાક મિલ જાતા… ।। ૩ ।।
કોડી-કોડી માયા જોડી, જોડે લાખ પચાસા,
કહત કબીર સુનો ભાઈ સાધો, સંગ ચલે ન માસા… ।। ૪ ।।
(૮૩)
તું તો રામ સુમિર જગ લડને દે.
તું તો રામ સુમિર જગ લડને દે… ।।
કોરા કાગજ કાલી સ્યાહી, લિખત પઢત વહિ પઢને દે,
હાથી ચલત અપની ગતિમેં, કુત્તા ભુકૈ તો ભુકને દે… ।। ૧ ।।
ચંડી ભૈરવ સિતલા દેવી, દેવ પુંજૈ તો પૂજને દે,
કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, નરક પરૈ વહિં પરને દે… ।। ૨ ।।
(૮૪)
તેરે ઘટમેં સરજનહાર, તું ખોજ મન-
( રાગ ભૈરવી )
તેરે ઘટમેં સરજનહાર, તું ખોજ મન કાયા નગરી… ।।
જ્યું પથ્થરમેં હય દેવતા, યું ઘટમેં હય કિરતાર,
જો ચાહો દિદાર કો, તો ચકમક હો કે જાર… ।। ૧ ।।
મૃગકે નાભમેં કસ્તુરી, ઓર ઢુંઢત ઘાસ ફિરે,
કાળ પારધી સિરપે ખડા, પળમેં પ્રાણ હરે… ।। ૨ ।।
ગગન મંડળમેં બાજા બજે, ગુરૂ ગમ સમજ પરેં,
હસ્ત કમલ દ્વાદસકે ઉપર, ભંવર ગુજાર કરે… ।। ૩ ।।
હદ હદ ઉપર સબહિ ગયા, બેહદ ગયા ન કોઈ,
પર બેહદકે મેદાનમેં, રમે કબીરા સોય… ।। ૪ ।।
(૮૫)
તેરી ગઠરીમેં લાગે ચોર,
તોરી ગટરીમેં લાગે ચોર, બટોહિયા કા સોવે… ।।
પાંચ પચીસ તીન હૈ ચોરવા, યહ સબ કીન્હા સોર,
જાગુ સબેરા બાટ અનેરા, ફિર નહિં લાગે જોર… ।। ૧ ।।
ભવસાગર ઈક નદી બહત હૈ, બિન ઉતરે જા બોર,
કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, જાગત કીજૈ મોર… ।। ૨ ।
(૮૬)
તોર મન ચાહે નજર મોસે જોડ લે.
તોર મન ચાહે નજર, મોસે જોડ લે…।।
પાંચ તત્વકી તોહરી ચુનરિયા, સતગુરૂ સગરામેં એક દાઈં બોર લે… ।। ૧ ।।
સબ સુખ મિલિહૈ રામ ભજનમેં, ચાંઈ ચુગલાઈ કુટિલાઈ સબ છોડ દે… ।। ૨ ।।
જબ મન ચાહે રામ મિલનકો, જ્ઞાનકી કુરિયા અમરિત રસ બોર લે… ।। ૩ ।।
કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, માયા ઠગિનિયાસે ઈ નાતા તોડ લે… ।। ૪ ।।

કબીર ભજન – ૫ – ( 87 – 108 )
(૮૭)
દર્શન દેના પ્રાણ પિયારે.
દર્શન દેના પ્રાણ પિયારે, નંદલાલા મોરે નૈનેકિ તારે… ।।
દિનાનાથ દયાલુ સકલગુમ, નવકિશોર સુંદર મુખવાલે… ।। ૧ ।।
મનમોહન મન રૂક્ત ન રોક્યો, દરશનકી ચિત્ત ચાહ હમારે… ।। ૨ ।।
રસિક ખુશ્હાલ મિલનકી આશા, નિશદિન સુમિરન ધ્યાન લગારે… ।। ૩ ।।
(૮૮)
દશહું દ્વાર નરક ભરિ બૂડે.
ચલહુ કા ટેઢો ટેઢો ટેઢો… ।।
દશહું દ્વાર નરક ભરિ બૂડે, તૂં ગન્ધીકો બેડો… ।। ૧ ।।
ફૂટે નૈન હ્રદય નહિં સૂઝે, મતિ એકૌ નહિં જાની,
કામક્રોધ તૃષ્ણાકે માતે, બૂડિ મુયે બિનુ પાની… ।। ૨ ।।
જો જારે તન ભસ્મ હોય ધુરિ, ગાડે કિરમિટી ખાઈ,
સીકર સ્વાન કાગકા ભોજન, તનકી ઈહૈ બડાઈ… ।। ૩ ।।
ચેતિ ન દેખુ મુગ્ધ નર બૌરે, તોહિ તે કાલ ન દૂરી,
કોટિન યતન કરો યે તનકી, અંત અવસ્થા ધૂરી… ।। ૪ ।।
બાલુકે ઘરવામેં બૈઠે, ચેતત નાહિં અયાના,
કહહિં કબીર એક રામ ભજે બિનુ, બૂડે બહુત સયાના… ।। ૫ ।।
(૮૯)
દિન નીકે બીતે જાતે હય.
દિન નીકે બીતે જાતે હય, રામ નામકે સુમરનકો… ।।
સુમરન કરલે સતનામ ભજ, ઓર જગતકે વિષય કામ તજ,
સંગ ન ચલસા એક દામ, જો દેતે હય સો પાતે હય… ।। ૧ ।।
લખ ચોરાસી ભ્રમ ભ્રમ આયો, બડો ભાગ મનસા તન પાયો,
હીયાં આય કુછ કરી કમાઈ, તબ જમસે તી પડી લડાઈ, ફિર પિછે પછતાતે હય… ।। ૨ ।।
કોન કબીત્ર પુત્ર પરિવારા, તેં કિસકા હય ઓર કૌન નહિ તેહારા,
ધંધામેં હરનામ બિસરાય, યે દેખનહીકે નાતે હય… ।। ૩ ।।
જ્ઞાની ધ્યાની ઓર વિવેક વિદ્યાના, કરમ ધરમ જાકે મન માના,
વાકે સંગ રહે ભગવાનાં, વે સદા નામ રંગ રાતે હય… ।। ૪ ।।
જૈસે પાની બિચ બતાસા, મુરખ લગે મૌજકી આશા,
કહે કબીર શ્વાસોંકી આશા, યે ગયે સવાર નહિં આતે હય… ।। ૫ ।।
(૯૦)
દિન રાત મુસાફિર જાત ચલા.
દિન રાત મુસાફિર જાત ચલા… ।।
જિનકા ચલના રૈન બસેરા, સોં ક્યોં ગાફિલ રહત પરા,
ચલના સહરકા કૌન ભરોસા, ઈક દિન હોઈ હૈ પવન કલા… ।। ૧ ।।
માત પિતા સુત બન્ધૂ ઠાઢે, આડિ ન શકૈ કોઈ એક પલા,
કહે કબીર સુનો ભાઈ સાધો, દેહ ધરે કા યહી ફલા… ।। ૨ ।।
(૯૧)
દિવાને મન કોન હૈ તેરા સાથી.
દિવાને મન ભજન બિના દુખ પૈહો…।।
પહિલે જનમ સુવાકા પૈહો, બાગ બસેરા લૈહો,
ટૂટે પંખ બાજ મડરાને, અધફટ પ્રાણ ગમૈહો… ।। ૧ ।।
બાજીગરકે વાનર હોઈહો, લકડિન નાચ નચૈહો,
ઉંચનીચસે હાથ પસરિહો, માંગે ભીખ ન પૈહો… ।। ૨ ।।
તેલીકે ઘર બૈલા હોઈહો, આંખિન ઢાંપ ઢંપૈહો,
કોસ પચાસ ઘરેમેં ચલિહો, બાહર હોન ન પૈહો… ।। ૩ ।।
ઔરો જનમ ઉંટકે પૈહો, બિનુ તોલે બોઝ લદૈહો,
બૈઠેસે ઉઠે નહિં પઈહો, ઘુરચ ઘુરચ મરિ જૈઈહો… ।। ૪ ।।
ધોબીકે ઘર ગધ્ધા હોઈહો, કટી ઘાસ ન પઈહો,
લાદિ લાદિ આપુ ચઢિ બૈઠે, લે ઘાટે પહુંચૈહો… ।। ૫ ।।
પક્ષીમેં તો કૌઆ હોઈહો, કરર કરર ગોહરૈહો,
ઉડિકે જાય મૈલા પર બૈઠો, ગહિરૈ ચોંચ લગૈહો… ।। ૬ ।।
સત્ય નામકી ટેર ન કરિહો, મનહી મન પછતૈહો,
કહે કબીર સુનો ભાઈ સાધો, નરક નિશાની પૈહો… ।। ૭ ।।
(૯૨)
દિવાને મન ભજન બિના દુઃખ પૈહો.

(૯૩)
દુનિયા અજબ દિવાની, મોરી કહી-
દુનિયા અજબ દિવાની, મોરી કહી એક ન માની… ।।
તજિ પ્રત્યક્ષ સદગુરૂ પરમેશ્વર, ઈત ઉત ફિરત ભુલાની… ।। ૧ ।।
તીરથ મૂરત પૂજન ડોલૈ, કંકડ પત્થર પાની,
વિષય વાસનાકે ફંદે પરિ, મોહ જાલ ઉરઝાની… ।। ૨ ।
સુખકો દુઃખ દુઃખકો સુખ માનૈ, હિત અનહિત નહિં જાની,
ઔરનકો મૂરખ ઠહરાવત, આપે બનત સયાની… ।। ૩ ।।
સાંચ કહો તો મારન ધાવૈ, ઝૂઠેકો પતિયાની,
કહૈ કબીર કહાં લગી વરણૌ, અદભુત લેખ બખાની… ।। ૪।।
(૯૪)
દુનિયા દિવાની કે હમ દિવાના.
(રાગ માલકોશ, તાલ દીપચંદી)
દુનિયા દિવાની કે હમ દિવાના, જાકો હય ભાઈ અનહદ ગાના… ।।
દુનિયા કુમારગ અપનો ઠહરાવે, હરિજન ઉલટા રાહ ચલાવે… ।। ૧ ।।
દુનિયાકુ સાહેબી હસ્તી ને ઘોડા, હમ હય પાંવ પદમસે દોડા… ।। ૨ ।।
દુનિયાકું પાટ પિતાંબર સબકા ભોગી, હમ હય સહેજ સરૂપ રમતા જોગી… ।। ૩ ।।
દુનિયા પાવે સબરસ પ્યાલા, હમ હય પ્રેમ મગન મતવાલા… ।। ૪ ।।
કહત કબીર હમ નહિં નાહીં, જીવતા કે સંગ મુવાકે માંહી… ।। ૫ ।।
(૯૫)
દુનિયા મતલબકે ગરજી, અબ મોહિ-
દુનિયા મતલબકે ગરજી, અબ મોહિ જાન પરી… ।।
જૌ લૌં બેલ લદે બનિયાંકે, તૌ લો ચાહ ધની,
થક્તિ ભયા કોઈ બાત ન પૂછે, ફિરતા ગલી ગલી… ।। ૧ ।।
મોહ ભરમસે સતી હોત હૈ, પિયકે ફન્દ પડી,
હરદમ સાહબ નહિં પહચાના, મુરદા સંગ જલી… ।। ૨ ।।
હરે વૃક્ષ પક્ષી દ્વૈ બૈઠે, કિયા મનોરથ કી,
પત્તા ઝર ગૌ પક્ષી ઉડગૌ, યહી રીત જગકી… ।। ૩ ।।
કહૈં કબીર સુનો ભાઈ સાધો, મનસા વિષય ભરી,
મનુવાતો કછુ ઔરહિ ડોલૈ, જપતા હરી હરી… ।। ૪ ।।
(૯૬)
દુલહિન કાહે ન અંગિયા ધુલાઈ.
દુલહિન કાહે ન અંગિયા ધુલાઈ… ।।
બાલાપનેકી મૈલી અંગિયા, વિષયન દાગ પરિ જાઈ… ।। ૧ ।।
બિનુ ધોયે પિય રીઝત નાહિં, સેજસે દેત ગિરાઈ,
સુમિરન ધ્યાનકે સાબુન કરિલે, સત્યજ્ઞાન દરિયાઈ… ।। ૨ ।।
દુવિધાકે બન્દ ખોલ બહરિયા, મનકે મૈલ ધુવાઈ,
ચેત કરો તીનોં પન બીતે, અબ ગમના નગિચાઈ… ।। ૩ ।।
ચાલનહાર દ્વાર હૈ કાઢે, અબ કાહે પછિતાઈ,
કહત કબીર સુનોરી બહુરિયા, ચિત્ત અંજન દેઆઈ… ।। ૪ ।।
દુલહિન – મનોવૃત્તિ પિય – આત્મદેવ

(૯૭)
ધોબિયા જલ બિચ મરત પિયાસા.
ધોબિયા જલ બિચ મરત પિયાસા… ।।
જલમેં ઠાડ પિવૈ નહિં મૂરખ, અચ્છા જલ હૈ ખાસા,
અપને ઘરકે મર્મ ન જાનૈ, કરે ધુબિયનકી આશા… ।। ૧ ।।
છિનમેં ધુબિયા રોવૈ ધોવૈ, છિનમેં હોત ઉદાસા,
આપૈ બરૈ કર્મકી રસ્સી, આપન ગરકે ફાંસા… ।। ૨ ।।
સચ્ચા સાબુન લે નહિં મૂરખ, હૈ સંતનકે પાસા,
દાગ પુરાના છૂટન નાહીં, ધોવત બારહ માસા… ।। ૩ ।।
એક રતીકો જોર લગાવૈ, છોડિ દિયો ભરિ આસા,
કહૈં કબીર સુનોભાઈ સાધો, આછત અન્ન ઉપાસા… ।। ૪ ।।
(૯૮)
ધોબિયા બનકા ભયા ન ઘરકા.
ધોબિયા બનકા ભયા ન ઘરકા… ।।
ઘાટૈ જાય ધુબનિયા મારૈ, ઘરમેં મારૈ લરિકા,
આજ કાલ આપૈ ફૂટિ જાઈ, જૈસે ઢેલ ડગરકા… ।। ૧ ।।
ભૂલા ફિરૈ લોભકે મારે, જૈસે શ્વાન સહરકા,
કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, ભેદ ન કહો નગરકા… ।। ૨ ।।
(૯૯)
ન કછુ ન કછુ રામ બિનારે.
ન કછુ ન કછુ રામ બિનારે… ।।
દેહ ધરેકી ઈહૈ પરમ ગતિ, સાધુ સંગતિ રહેનારે… ।। ૧ ।।
મંદિર રચત માસ દસ લાગે, બિનસત્ એક છિનારે,
ઝૂડ સુખકે કરન પ્રાની, પરપંચ કરત ઘનારે… ।। ૨ ।।
તાત માત સુત લોગ કુટુમ્બ, ફૂલ્યો ફિરત મનારે,
કહૈ કબીર રામ ભજિ બૈરિ, છાંડી સકલ ભ્રમનારે… ।। ૩ ।।
(૧૦૦)
નગુની કાયા તેરા ક્યા ગુન ગાવું.
નગુની કાયા તેરા ક્યા ગુન ગાવું, મહેલ રચ્યો, તિમેં રહેન ન પાવું… ।।
દહિં દુધસે પિંડ જે પાલે, સો તન જાય જંગલ જાલે,
ઐસીરે સુંદર કાયા તેરી, જલભલ હોયેગી ભસ્મકી ડેરી… ।। ૧ ।।
બાંધત પાઘ સમારત વાગા, તા સીર ચંચઈ મારત કાગા,
તેલ ફુલેલ લગાવત અંગા, સો તન જલ ગયા કાષ્ટકે સંગા… ।। ૨ ।।
જા મુખ ચાવત પાનકી બીડી, તા મુખમેં તેરે સંગ કીડી,
કહત કબીરા સમજ મન મેરા, યેહી હવાલ હોયગા તેરા… ।। ૩ ।।
(૧૦૧)
નરકો નહિં પરતીત હમારી.
નરકો નહિં પરતીત હમારી… ।।
ઝૂઠા બનિજ કિયે ઝૂઠેસે, પૂંજી સબન મિલિ હારી… ।। ૧ ।।
ષટ દર્શન મિલિ પંથ ચલાયો, તિરદેવા અધિકારી,
રાજા દેશ બડો પરપંચી, રૈયત રહત ઉજારી… ।। ૨ ।।
ઈતતે ઉત ઉતતે ઈત રહહૂ, યમકી સાંડ સવારી,
જ્યોં કપિ દોર બાંધુ બાજીગર, અપની ખુશી પરારી… ।। ૩ ।।
ઈહૈ પેડ ઉત્પતિ પરલયકા, વિષયા સબૈ વિકારી,
જૈસે સ્વાન અપાવન રાજી, ત્યોં લાગી સંસારી… ।। ૪ ।।
કહહિં કબીર યહ અદબુદ જ્ઞાના, કૌ માનૈ બાત હમારી,
અજહૂં લેઉં છૂડાય કાલસોં, જો કરૈ સુરતિ સંભારી… ।। ૫ ।।
(૧૦૨)
નર જન્મ પાય કાહ કિન્હારે.
નર જન્મ પાય કાહ કીન્હારે… ।।
કબહું ન એક પલ સપનેહુ મરખ, ગુરૂકા નામ તૂ લીન્હારે… ।। ૧ ।।
સ્વારથ કારણ ચહું દિશ ધાયો, પરમારથ કછુ નહિં બન આયો,
કાહ ભયો બહુ સંપતિ પાયો, અપનો ઉદર ભર લીન્હારે… ।। ૨ ।।
સ્વાન સમાન વિષય લપટાના, તૃષ્ણાકે વશ ફિરયૌ દિવાના,
નીચમીચ શિર પર નહિં જાના, ઐસો મતિકા હીના રે… ।। ૩ ।।
બાલાપન સબ ખેલ ગંવાયો, તરુણ ભયો લખિ તિરિયા લલચાયો,
વૃધ્ધ બયો મનમેં પછતાયો, ખોઈ દિયો પન તીના રે… ।। ૪ ।।
તજિ પ્રપંચ જગકી ચતુરાઈ, ગ્રહ ગુરૂ ચરણ શરણ સુખદાઈ,
કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, હૈ કિતને દિન જીના રે… ।। ૫ ।।
(૧૦૩)
નર તુમ નાહક ધૂમ મચાયે.
નર તુમ નાહક ધૂમ મચાયે… ।।
કરિ અસનાન છુવો નહિં કાહુ, પાતી ફૂલ ચઢાયે,
મૂરતિસે દુનિયા ફલ માંગે, અપને હાથ બનાયે… ।। ૧ ।।
યહ જગ પૂજૈ દેવ દેહરા, તીરથ બર્ત નહાયે,
ચલત ફિરતમેં થક્તિ ભૌ સબ, યહ દુખ કહાં સમાયે… ।। ૨ ।।
ઝૂઠી કાયા ઝૂઠી માયા, ઝૂઠે ઝૂઠ લખાયે,
બાંઝિન ગાય દૂધ ન દેહૈં, માખન કહાંસે પાયે… ।। ૩ ।।
સાંચેકે સંગ સાંચ બસત હૈ, ઝૂઠે મારી હટાયે,
કહૈ કબીર જહાં સાંચ વસ્તુ હૈ, સહજે દરશન પાયે… ।। ૪ ।।
(૧૦૪)
નર તુમ ઝૂઠે જનમ ગંવાયા.
નર તુમ ઝૂઠે જનમ ગંવાયા… ।।
ઝૂઠેકે ઘર ઝૂઠા આયા, ઝૂઠે તે પરિચાયા,
ઝૂઠી થારી ઝૂઠા ભોજન, ઝૂઠે લે સબ ખાયા… ।। ૧ ।।
ઝૂઠેકે ઘર ઝૂઠા આયા, ઝૂઠે બ્યાહ રચાયા,
ઝૂઠા દુલ્હા ઝૂઠી દુલહિન, ઝૂઠે બ્યાહન આયા… ।। ૨ ।।
ઝૂઠે નર સબ ઝૂઠી નારી, ઝૂઠે બાલક આયા,
ઝૂઠી છાતી ઝૂઠી કોખી, ઝૂઠા દૂધ પિલાયા… ।। ૩ ।।
સાંચ કહું મૈં ઝૂઠ ન બોલું, સાંચેકો ઝૂઠાયા,
કહૈં કબીર સોઈ જન સાંચા, અપને માંહિ સમાયા… ।। ૪ ।।
(૧૦૫)
નર તૈં ક્યા પુરાણ પઢિ કીન્હા.
નર તૈં ક્યા પુરાણ પઢિ કીન્હા… ।।
અનપાયની ભક્તિ નહિં ઉપજી, ભૂખૈ દાન ન દીન્હા… ।। ૧ ।।
પૂજ શીલા ચંદન ઘસિ લાવૈ, બક જ્યોં ધ્યાન લગાવૈ,
અંતર ઘટકે રામ ન ચીન્હૈ, થોથો ઘણ્ટ બજાવૈ… ।। ૨ ।।
કામ ન બિસરા ક્રોધ ન બિસરા, લોભ ન છૂટા દેવા,
પર નિંદા મુખતે નહિં છૂટી, વિફલ ભઈ સબ સેવા… ।। ૩ ।।
બાટ પારી ધર મૂસ વિરાનો, પેટ ભરે અપરાધી,
જિહિ પરલોક જાય અપકીર્તિ, સોઈ અવિદ્યા સાથી… ।। ૪ ।।
હિંસા તો મનતે નહિં છૂટી, જીવ દયા નહિં પાલી,
પરમાનંદ સાદુ સંગતિ મિલિ, કથા પુનીત ન ચાલી… ।। ૫ ।।
કહહી કબીર સંતનકી મહિમા, પરમ પુનીત સહાઈ,
આપા મેટિ આપકો ચીન્હો, તબૈ પરમ પદ પાઈ… ।। ૬ ।।
(૧૦૬)
નામ જપન ક્યું છોડ દિયા.
નામ જપન ક્યું છોડ દિયા… ।।
ક્રોધ ન છોડા જૂઠ ન છોડા, સત્ય વચન ક્યું છોડ દિયા… ।। ૧ ।।
ઝૂઠે જગમેં દિલ લલચાકર, અસલ વતન ક્યું છોડ દિયા… ।। ૨ ।।
કોડીકો તો ખૂબ સંભાલે, લાલ રતન ક્યું છોડ દિયા… ।। ૩ ।।
જીન સુમિરનસે અતિ સુખ પાવે, ઈન સુમિરન ક્યું છોડ દિયા… ।। ૪ ।।
ખાલક એક ભગવાન ભરોસે, તન મન ધન ક્યું ન છોડ દિયા… ।। ૫ ।।
(૧૦૭)
ના મૈં ધર્મી નાહિ અધર્મી.
ના મૈં ધર્મી નાહિં અધર્મી, ના મૈં જતી ન કામી હો… ।।
ના મૈં કહતા ના મૈં સુનતા, ના મૈં સેવક સ્વામી હો… ।। ૧ ।।
ના મૈં બંધા ના મૈં મુક્તા, ના મૈં વિરત ના રંગી હો,
ના મૈં કાહૂસે ન્યારા હુવા, ના કાહૂકે સંગી હો… ।। ૨ ।।
ના હમ નરક લોકકો જાતે, ના હમ સ્વર્ગ સિધારે હો,
સબહીં કર્મ હમારો કિયા, હમ કર્મન તે ન્યારે હો… ।। ૩ ।।
યા મતકો કોઈ બિરલા બૂઝૈ, સો અટલ હો બૈઠા હો,
મત કબીર કાહૂકો થાપૈ, મત કાહૂકો મેટો હો… ।। ૪ ।।
(૧૦૮)
નામ હરિકા જપ લે બન્દે.
નામ હરિકા જપ લે બન્દે, ફીર પીછે પછતાયેગા… ।।
તૂં કહતા હૈ મેરી કાયા, કાયાકા ગુમાન ક્યા,
ચાંદસા સુન્દર યે તન તેરા, મિટ્ટીમેં મિલ જાયેગા… ।। ૧ ।।
વહાંસે ક્યા તૂં લાયા બન્દે, યહાંસે ક્યા લે જાયેગા,
મુઠ્ઠી બાંધકે આયા જગમેં, હાથ પસારે જાયેગા… ।। ૨ ।।
બાલાપનમેં ખેલા ખાયા, આઈ જવાની મસ્ત રહા,
બૂઢાપનમેં રોગ સતાયે, ખાટ પડા પછતાયેગા… ।। ૩ ।।
જપના હૈ તો જપલે બન્દે, આખિર તો મિટ જાયેગા,
કહે કબીર સુનો ભાઈ સાધો, કરનીકા ફલ પાયેગા… ।। ૪ ।।

કબીર ભજન – ૪ – ( 65 – 86 )

March 27, 2009

કબીર ભજન – ૪ – ( 65 – 86 )
(૬૫)
જાકો રાખે સાંઈયાં, માર શકે ન કોઈ.
જાકો રાખે સાંઈયાં, માર શકે ન કોય,
બાલ ન બાંકા કર શકે, જો જગ બેરી હોય… ।। ૧ ।।
પોઠી પઢ કર જગ મુવા, પંડિત હુઆ ન કોય,
એક અક્ષર પ્રેમકા, પઢે સો પંડિત હોય… ।। ૨ ।।
માલી આવત દેખકર, કલીયાં કરે પુકાર,
ફુલી ફુલી ચુન લીયે, કાલ હમારી બાર… ।। ૩ ।।
ચલતી ચક્કી દેખકે, જીયા કબીરા રોય,
કોઈભી ભીતર આયકે, સાબન ગયા ન કોય… ।। ૪ ।।
દુખમેં સુમિરન સબ કરે, સુખમેં કરે ન કોય,
જો સુખમેં સુમિરન કરે, દુઃખ કાહેકો હોય… ।। ૫ ।।
સુખમેં સુમિરન ના કિયા, દુઃખમેં કી ન યાદ,
કહેત કબીરા દાસજી, કોન સુને ફરિયાદ… ।। ૬ ।।
સાંઈ ઈતના દિજીયે, જામેં કુટુંબ સમાય,
મેં ભી ભૂખા ના રહું, સાથ ન ભૂખા જાય… ।। ૭ ।।
પાંચ પ્રહર ધંધા કિયા, તીન પ્રહર ગયા સોય,
એક પ્રહર હરિ નામ બીન, મુક્તિ કૈસે હોય… ।। ૮ ।।
ઐસી બાની બોલીયે, મનકા આપા ખોય,
ઔરનકો શિતલ કરે, આપહુ શિતલ હોય… ।। ૯ ।।
બૂરા જો દેખન મેં ચલા, બૂરા ન મિલીયા કોય,
જો દિલ ખોજા આપના, મુજસા બૂરા ન કોય… ।। ૧૦ ।।
આયે હૈ તો જાયેંગે, રાજા રંક ફકીર,
એક સિંહાસન ચઢ ચલા, એક બનજાત જંજીર… ।। ૧૧ ।।
કાલ કરે સો આજ કર, આજ કરે સો અબ,
પલમેં પરલય હોવેગા, બહુર કરેગા કબ… ।। ૧૨ ।।
(૬૬)
જાગુ જાગુ જંજાલી જિયરા.
જાગુ જાગુ જંજાલી જિયરા, યહ તો મેલા હાટકા,
ધોબી ઘરકા કુત્તા હોઈ હૌ, નહિં ઘરકા ન ઘાટકા… ।। ૧ ।।
ખાનિન ભ્રમિ અમિત દુઃખ પાયો, માનુષ તનુ યહ હાથકા,
માથે ભાર ધર્યો મમતાકા, માનો ઘોડા ભાંટકા… ।। ૨ ।।
દુનિયા દૌલત માલ ખજાના, જામા દરકસ પાટકા,
સોને રૂપે ભંડાર ભરા હૈ, ધરા સંદુખા કાઠકા… ।। ૩ ।।
માતપિતા સુત બંધુ સહોદર, કુટુંબ કબીલા ઠાટકા,
અંતરે બેરિયા ચલા અકેલા, માનો બટોહી બાટકા… ।। ૪ ।।
આયે સંત આદર ન કીન્હો, ધંધા કિયો ઘર ઘાટકા,
કહે કબીર સુનો ભાઈ સાધો, ભયો કિરૌના ખાટકા… ।। ૫ ।।
(૬૭)
જાગો જાગો હો નનદિયા.
જાગો જાગો હો નનદિયા, મહલિયા આયે ચોર…
પાંચ ચોર હૈ બડે દુઃખ દાઈ, સરબસ ધન યહ લૂટિન મોર… ।। ૧ ।।
ધીરે ધીરે મોરે કરઘન કાટૈ, પાયલ કાટૈ કા પકડૈ ગોડ… ।। ૨ ।।
ઉઠો નનદી મોરે સાસુકા જગાવો, ઉઠીકૈ લગૌતી શોર… ।। ૩ ।।
ઉઠો નનદી તનિ દિયના જલાઓ, અંધેરિયા મહલમેં કરતિઉં અંજોર… ।। ૪ ।।
કહહિં કબીર સૂરજ જબ નિકલૈ, ભવા ભોર સબ ભગિહૈં ચોર… ।। ૫ ।।
(૬૮)
જા ઘર કથા નહિં ગુરૂ કિર્તન.
જા ઘર કથા નહિં ગુરૂ કિર્તન, સંત નહિં મિજમાના,
તા ઘર જમરા ડેરા દીન્હા, સાંઝ પડે સમસાના… ।। ૧ ।।
મેરિ મેરિ કરતા મરિ ગયો મુરખ, છૂટા ન માન ગુમાના,
સાધુસંતકી સેવા ન કિન્હી, કિસવિધિ હો કલ્યાણા… ।। ૨ ।।
ફુલ્યો ફૂલ્યો કાહે ફિરત હૈ, ક્યા દિખલાવત બાના,
એક પલકમેં ફના હોયગા, જૈસા પતંગ ઉડાના… ।। ૩ ।।
જ્ઞાન ગરીબી પ્રેમભક્તિ લૌ, સત્ય નામ નિશાના,
બિરહબૈરાગ ગુરૂગમસે જાગે, તા ઘર કોટિ કલ્યાણા… ।। ૪ ।।
કાલહિ ડંકા દૈ રહ્યો હૈ, ક્યા બૂઢા ક્યા જવાના,
કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, છોડ ચલો અભિમાના… ।। ૫ ।।
(૬૯)
જા દિન મન પક્ષી ઉડ જૈહેં.
જા દિન મન પક્ષી ઉડ જૈહેં… ।।
તા દિન તેરે તન તરૂવરકે, સબૈ પાત ઝરિ જૈહેં,
યા દેહીકા ગર્વ ન કીજૈ, સ્યાર કાગ ગિધ ખૈહેં… ।। ૧ ।।
તન ગતિ તીન વિષ્ઠા કૃમિ હ્યૈ, ના તર ખાક ઉડૈ હૈં,
કહં બડ નૈન કહાં વો શોભા, કહં વો રૂપ દિખૈ હૈં… ।। ૨ ।।
જીન લોગનસે નેહ કરત હૈ, તેઈ દેખિ ધિનૈ હૈં,
ઘરકે કહત સવેરે કાઢો, ભૂત હોય ધરિ ખૈહૈં… ।। ૩ ।।
જિન પૂતકો બહુ પ્રિતિ પાલ્યો, દેવી દેવ મનૈહૈં,
તે લઈ બાંસ દિયો ખોપરિમેં, શીશ ફોર બિખરૈહૈં… ।। ૪ ।।
અજહું મૂઢ કરૈ સત્સંગતિ, સંતનમેં કછુ પૈહૈં,
કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, આવાગમન નશૈહૈં… ।। ૫ ।।
(૭૦)
જાનત કૌન પરાયે મનકી.
જાનત કૌન પરાયે મનકી.
હીરોંકી પરખ જૌહરિ જાને, લાગત ચોટ સરાસર ધનકી… ।।
જૈસે મિરગ નાદકે ભેદી, લાગત બાન ખબર નહિં તનકી…।।
જૈસે નારિ પુરૂષ મન લાવત, મૂષત ચોર ખબર નહિં ધનકી… ।।
શૂર લડે ઔર કાયર કંપે, શૂર બિનુ લાજ રખે કો રનકી… ।।
કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, ખોજ કરો તુમ અપને તનકી… ।।
(૭૧)
જારૌં મૈં યા ગકી ચતુરાઈ.
જારૌં મૈં યા જગકી ચતુરાઈ.
રામ ભજન નહિં કરત બાવરે, જિન યહ જુગતિ બનાઈ… ।। ૧ ।।
માયા જોરિ જોરિ કરૈ ઈકઠ્ઠી, હમ ખૈહ લરિકા વ્યોસાઈ,
સો ધન ચોર મૂસિ લૈજાવૈ, રહસહા લૈજાય જંવાઈ… ।। ૨ ।।
યહ માયા જૈસે કલ વારિન, મદ પિયાય રાખૈ બૌરાઈ,
એકતો પડે ધરનિપે લૌટેં, એક કહૈં ચોખી દે માઈ… ।। ૩ ।।
યા માયા સુર નર મુનિ ડંહકે, પીર પૈગંબરકો ધરિ ખાઈ,
જૈજન રહૈ રામકે સરનૈ, હાથ મલૈ તિનકો પછિતાઈ… ।। ૪ ।।
કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, લૈ ફાંસી હમહૂં પૈ આઈ,
ગુરૂ પરતાપ સાધુકી સંગતિ, હરિ ભજિ ચલો નિસાન બજાઈ… ।। ૫ ।।
(૭૨)
જિન સદગુરૂ પહિચાના નહિં.
જિન સદગુરૂ પહિચાના નહિં, તિનકો તિનું લોક ઠિકાના નહિં… ।।
સો નર ખર કૂકર સમ જાનો, જેહિ ઘટ જ્ઞાન સમાના નહિં… ।। ૧ ।।
દિનભરમેં જો ફિર ઘર આવે, તાકો તો કહત ભૂલાના નહિં… ।। ૨ ।।
અપને ભક્તકો જો નહિં તારે, ઐસા વો સાહેબ દિવાના નહિં… ।। ૩ ।।
કહૈ કબીર સત્ય વો પદ હૈ, જહાં ફિર આના ઔ જાના નહિં… ।। ૪ ।।
(૭૩)
જિયરા જાહુગે હમ જાની.
જિયરા જાહુગે હમ જાની… ।।
રાજ કરંતે રાજા જઈહૈં, રૂપ કરંતે રાની,
ચાંદો જઈહૈં સૂર્યો જઈહૈં, જઈહૈં પવન ઓર પાની… ।। ૧ ।।
માનુષજનમ અહૈ અતી દુર્લભ, તૂં સમઝો અભિમાની,
લોભ લહરકી નદી બહત હૈ, બુડોગે બિનુ પાની… ।। ૨ ।।
યોગી જઈહૈં જંગમ જઈહૈં, ઔર જઈહૈં બડ જ્ઞાની,
કહૈ કબીર એક સંત ન જઈહૈં, જિનકે ચિત્ત ઠહરાની… ।। ૩ ।।
(૭૪)
જિનકે મનમેં શ્રીરામ બસે.
જીનકે મનમેં શ્રી રામ બસે, ઉન સાધન ઔર કિયે ન કિયે… ।।
જીને સંત ચરણ રજકો સ્પર્શા, ઉન તીરથ ઔર કિયે ન કિયે… ।। ૧ ।।
જીનકે દિલમેં હય ભૂત દયા, ઉનહે કોટીક દાન કિયે ન કિયે… ।। ૨ ।।
જીનકે મનમેં સદભાવ નહિં, વો દેવ હુવે જીયે ન જીયે… ।। ૩ ।।
( ચોપાઈ )
મેરા મન સમરે રામકુ, મનમેં રામ સમાય,
મનહી જબ રામ હો રહા, તબ શિશ નમાવું કાય…
(૭૫)
જોગિયા ખેલો બચાયકે, નારી નયન-
જોગિયા ખેલો બચાયકે, નારી નયન ચલૈ બાન… ।।
શ્રંગીકો ભંગી કરિ ડારી, નારદ કો લપટાન,
કામદેવ મહાદેવ સતાવૈ, કહં કહં કરૌં બખાન… ।। ૧ ।।
આસન છોડિ મછન્દર ભાગે, જલમાં મીન સમાન,
કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, ગુરૂ ચરનન લિપટાન… ।। ૨ ।।
(૭૬)
ઝીની ઝીની બિની ચદરિયા.
ઝિની ઝિની બિની ચદરિયા… ।।
કાહેકે તાના કાહેકે ભરની, કૌન તારસે બિની ચદરિયા,
ઈંગલા પિંગલા તાના ભરની, સૂષમન તારસે બિની ચદરિયા… ।। ૧ ।।
આઠ કમલ દલ ચરખા ડોલૈ, પાંચ તત્વ ગુણ તીની ચદરિયા,
સાંઈંકો બિનત માસ દસ લાગે, ઠોક ઠોકકે બિની ચદરિયા… ।। ૨ ।।
સો ચાદર સુર નર મુનિ ઓઢી, ઓઢીકે મૈલી કીની ચદરિયા,
દાસ કબીરને યતનસે ઓઢી, જ્યોંકી ત્યોં ધર દીની ચદરિયા… ।। ૩ ।।
(૭૭)
ઠઠરી છાંડિ ચલે બનજારા.
ઠઠરી છાંડિ ચલે બનજારા… ।।
ઈસ ઠઠરી બિચ સાત સમુંદર, કોઈ મિઠા કોઈ ખારા,
ઈસ ઠઠરી બિચ ચાંદ સૂર્ય હૈ, યેહિ બિચ નૌ લખ તારા… ।। ૧ ।।
ઈસ ઠઠરી બિચ પાંચ રતન હૈ, કોઈ કોઈ પરખન હારા,
ગિર પડે ઠઠરી ડિંગ પરે મંદિર, જામેં ચિકના ગારા… ।। ૨ ।।
ઈસ ઠઠરી બિચ નૌ દરવાજા, દસવાં ગુપ્ત બિચારા,
કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, સદગુરૂ શબ્દ ઉબારા… ।। ૩ ।।
(૭૮) ઠગની ક્યા નૈના ચમકાવૈ.
ઠગની ક્યા નૈના ચમકાવૈ… ।।
કદદૂ કાટ મૃદંગ બનાયા, નિંબ્બૂ કાટ મંજીરા,
પાંચ તોરઈ મંગલ ગાવૈ, નાચૈ બાલમ ખીરા… ।। ૧ ।।
રૂપા પહિરકે રૂપ દિખાવૈ, સોના પહિર તરસાવૈ,
ગલે ડાલ મોતિયનકી માલા, તીન લોક ભરમાવૈ… ।। ૨ ।।
ભૈંસ પદિમની આશિક ચૂહા, મેંઢક તાલ લગાવૈ,
ચોલા પહિરકે ગદહા નાચૈ, ઉંટ વિષ્ણુ પદ ગાવૈ… ।। ૩ ।।
આમ ડાર ચઢિ કછુઆ તોડે, ગિલહરિ ચુનચુન લાવૈ,
કહે કબીર સુનો ભાઈ સાધો, બગલા ભોગ લગાવૈ… ।। ૪ ।।
(૭૯)
ડગમગ છાંડિ દે મન બૌરા.
ડગમગ છાંડિ દે મન બૌરા… ।।
અબતો જરેબરે બનિ આવૈ, લીન્હોં હાથ સિંધોરા… ।। ૧ ।।
હોય નિઃશંક મગન હોય નાચો, લોભમોહ ભ્રમ છાંડો,
શૂરા કહાં મરન તે ડરપૈ, સતી ન સંચૈ ભાંડો… ।। ૨ ।।
લોક લાજ કુલકી મર્યાદા, યહૈ ગલેકી ફાંસી,
આગે ચલીકે પીચે લૌટે, હોઈ હૈ જગમેં હાંસી… ।। ૩ ।।
(૮૦)
ડર લાગૈ ઓર હાંસી આવૈ.
ડર લાગૈ ઔ હાંસી આવૈ, અજબ જમાના આયારે… ।।
ધન દૌલત લૈ માલ ખજાના, વૈશ્યા નાચ નચાયારે,
મુઠી ભર અન્ન સાધુ કોઈ માગૈ, કહૈં લાજ નહિં આયારે… ।। ૧ ।।
કથા હોત તહાં શ્રોતા સોવૈ, વક્તા મૂડ પચાયારે,
હોય જહાં કહીં સ્વાંગ તમાશા, તનિક ન નીંદ સતાયારે… ।। ૨ ।।
ભાંગ તંબાકૂ સુલફા ગાંજા, સૂખા ખૂબ ઉડાયારે,
ગુરુ ચરણામૃત લે ન ધારૈ, મધુવા ચાખન આયારે… ।। ૩ ।।
ઉલટી ચલન ચલી દુનિયાકી, તાતે જીવ ઘબરાયારે,
કહત કબીર સુનો ભાઈ સાધો, ફિર પીચે પછતાયારે… ।। ૪ ।।
(૮૧)
તજ દિયે પ્રાણરે કાયા કૈસે રોઈ.
સાંઈસે સબ હોત હૈ, બંદેસે કછુ નાહિ,
રાઈસે પરબત કરે, પરબત રાઈ માંહિ, તજ દિયે પ્રાણરે કાયા કૈસે રોઈ… ।।
ચલત પ્રાણ કાયા કૈસે રોઈ, છોડ ચલા નિરમોહી,
મૈં જાના મેરે સંગ ચલેગી, યાહી તે કાયા મૈંને મલમલ ધોઈ… ।। ૧ ।।
ઉંચે નીચે મંદિર છોડે, ગાય ભેંસ ઘર ફોડી,
તિરીયા તા કુલવંશી ચોડી, ઓર પુત્રનકી જોડી… ।। ૨ ।।
મોતિ જોતિ કડી મંગાઈ, ચઢા કાષ્ઠકી ઘોડી,
ચાર જનેતે લેકે ચાલે, ફૂંક ગઈ જૈસે ફાગુનકી હોલી… ।। ૩ ।।
ગોરી તિરીયા રોવન લાગી, બિછુડ ગઈરે મોરી જોડી,
કહે કબીર સુનો ભાઈ સાધુ, જીન જોડી તીન તોડી… ।। ૪ ।।
(૮૨)
તુમ દેખો લોગો ભૂલ ભૂલૈયાકા તમાશા.
તુમ દેખો લોગો ભૂલ ભૂલૈયાકા તમાશા…
ના કોઈ આતા ના કોઈ જાતા, જૂઠા જગતકા નાતા,
કા કાહૂકા બહન ભાનજી, ના કાહૂકી માતા… ।। ૧ ।।
ડ્યોડી લગ તેરી તિરિયા જાવે, પૌલી લગ તેરી માતા,
મરઘટ તક સબ જાયં બરાતી, હંસ અકેલા જાતા… ।। ૨ ।।
એકતઈ ઓઢે દોતઈ ઓઢે, ઓઢે મલમલ ખાસા,
શાલ દુશાલા નિતહી ઓઢે, અંત ખાક મિલ જાતા… ।। ૩ ।।
કોડી-કોડી માયા જોડી, જોડે લાખ પચાસા,
કહત કબીર સુનો ભાઈ સાધો, સંગ ચલે ન માસા… ।। ૪ ।।
(૮૩)
તું તો રામ સુમિર જગ લડને દે.
તું તો રામ સુમિર જગ લડને દે… ।।
કોરા કાગજ કાલી સ્યાહી, લિખત પઢત વહિ પઢને દે,
હાથી ચલત અપની ગતિમેં, કુત્તા ભુકૈ તો ભુકને દે… ।। ૧ ।।
ચંડી ભૈરવ સિતલા દેવી, દેવ પુંજૈ તો પૂજને દે,
કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, નરક પરૈ વહિં પરને દે… ।। ૨ ।।
(૮૪)
તેરે ઘટમેં સરજનહાર, તું ખોજ મન-
( રાગ ભૈરવી )
તેરે ઘટમેં સરજનહાર, તું ખોજ મન કાયા નગરી… ।।
જ્યું પથ્થરમેં હય દેવતા, યું ઘટમેં હય કિરતાર,
જો ચાહો દિદાર કો, તો ચકમક હો કે જાર… ।। ૧ ।।
મૃગકે નાભમેં કસ્તુરી, ઓર ઢુંઢત ઘાસ ફિરે,
કાળ પારધી સિરપે ખડા, પળમેં પ્રાણ હરે… ।। ૨ ।।
ગગન મંડળમેં બાજા બજે, ગુરૂ ગમ સમજ પરેં,
હસ્ત કમલ દ્વાદસકે ઉપર, ભંવર ગુજાર કરે… ।। ૩ ।।
હદ હદ ઉપર સબહિ ગયા, બેહદ ગયા ન કોઈ,
પર બેહદકે મેદાનમેં, રમે કબીરા સોય… ।। ૪ ।।
(૮૫)
તેરી ગઠરીમેં લાગે ચોર,
તોરી ગટરીમેં લાગે ચોર, બટોહિયા કા સોવે… ।।
પાંચ પચીસ તીન હૈ ચોરવા, યહ સબ કીન્હા સોર,
જાગુ સબેરા બાટ અનેરા, ફિર નહિં લાગે જોર… ।। ૧ ।।
ભવસાગર ઈક નદી બહત હૈ, બિન ઉતરે જા બોર,
કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, જાગત કીજૈ મોર… ।। ૨ ।
(૮૬)
તોર મન ચાહે નજર મોસે જોડ લે.
તોર મન ચાહે નજર, મોસે જોડ લે…।।
પાંચ તત્વકી તોહરી ચુનરિયા, સતગુરૂ સગરામેં એક દાઈં બોર લે… ।। ૧ ।।
સબ સુખ મિલિહૈ રામ ભજનમેં, ચાંઈ ચુગલાઈ કુટિલાઈ સબ છોડ દે… ।। ૨ ।।
જબ મન ચાહે રામ મિલનકો, જ્ઞાનકી કુરિયા અમરિત રસ બોર લે… ।। ૩ ।।
કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, માયા ઠગિનિયાસે ઈ નાતા તોડ લે… ।। ૪ ।।

કબીર ભજન – ૩ ( 46 – 64 )

March 3, 2009

(૪૬)
ગુરૂ ગોવિંદ દોઉં ખડે, કાહકે લાગું પાય.
ગુરૂ ગોવિંદ દોઉં ખડે, કાહકે લાગું પાય,
બલિહારી ગુરૂ આપની, ગોવિંદ દિયો બતાય… ।। ૧ ।।
યે તન વિષકી બેલડી, ગુરૂ અમૃતકી ખાન,
શિષ દિયે જો ગુરૂ મિલે, તો ભી સસ્તા જાન… ।। ૨ ।।
રૂખી સુખી ખાયકે, ઠંડા પાની પી,
દેખ પરાઈ ચોપરી, મત લલચાયો જી… ।। ૩ ।।
કબીર આપ ઠગાઈયે, ઔર ન ઠગીયે કોઈ,
આપ ઠગ્યા સુખ ઉપજે, ઔર ઠગ્યા દુઃખ હોય… ।। ૪ ।।
સુખીયા સબ સંસાર હૈ, ખાવે ઓર સોવે,
દુઃખીયા દાસ કબીર હૈ, જાગે ઓર રોવે… ।। ૫ ।।
કબીર ઈસ સંસારકો, સમજાવું કૈં બાર,
પૂંછ જો પકડે ઘૈરકી, ઉતર્યા ચાહે પાર… ।। ૬ ।।
કંકર પથ્થર જોડકે, મસ્જિદ નઈ ચુનાઈ,
વ્હાં ચઢ મુલ્લાં બાંગ દે, ક્યા બહેરા હુઆ અપનાઈ… ।। ૭ ।।
મુંડ મુંડાયે હરિ મિલે, સબ કોઈ દે મુંડાય,
બાર બારકે મુંડકે, ઢેડ ન વૈકુંઠ જાય… ।। ૮ ।।
ન્હાયે-ધોયે ક્યા ભયા, જો મન મેલ ન જાય,
મિન સદા જલમેં રહે, ધોયે બાસ ન જાય… ।। ૯ ।।
પહાન પૂંજે હરિ મિલે, તો મેં પૂજું પહાડ,
તાત યે ચક્કી ભલી, પીસ ખાયે સંસાર… ।। ૧૦ ।।
જીસ મરનેસે જગ ડરે, સો મેરે આનંદ,
કબ મરહું કબ દેખહું, પૂરન પરમાનંદ… ।। ૧૧ ।।
રામ બુલાવા ભેજીયા, જીયા કબીરા રોય,
જો સુખ સાધુ સંગમેં, સો વૈકુંઠ ન હોય… ।। ૧૨ ।।
(૪૭)
ગુરૂને પઢાયા ચેલા નિયામત લાના.
ગુરૂને પઢાયા ચેલા નિયામત લાના…
પહલી નિયામત લકડી લાના, જંગલ ઝાડકે પાસ ન જાના,
ગીલી સુકી બચાયકે ચેલા, ગાંઠી બાંધકે લાના… ।। ૧ ।।
દુસરી નિયામત જલ લે આના, કુંઆ બાવલીકે પાસવ ન જાના,
નદી-નાલા બચાયકે ચેલા, તુમ્બા ભરકે લાના… ।। ૨ ।।
તીસરી નિયામત આટા લાના, ગામ નગરકે પાસ ન જાના,
કૂટા પિસા છાંડિકે ચેલા, હાંડી ભરકે લાના… ।। ૩ ।।
ચૌથી નિયામત કલિયા લાના, જીવજંતુ કે પાસ ન જાના,
મૂવા જીવા છાંડિકે ચેલા, હંડી ભરકે લાના… ।। ૪ ।।
કહહિં કબીર સુનો ભાઈ સાધો, યહ પદ હૈ નિર્બાના,
જો યહ પદકા અર્થ લગાવૈ, સોઈ સંત સુજાના… ।। ૫ ।।
(૪૮)
ગુરૂ બિન કૌન બતાવૈ બાટ.
ગુરૂ બિન કૌન બતાવૈ બાટ…
ભ્રાંતિ પહાડી નદિયા બીચમેં, અહંકારકી લાટ,
કામ ક્રોધ દો પર્વત કાઢે, લોભ ચોર સંગાત… ।। ૧ ।।
મદ મત્સરકા મેઘા બરસત, માયા પવન બડ ઠાટ,
કહત કબીર સુનો ભાઈ સાધો, ક્યોં તરના યે ઘાટ… ।। ૨ ।।
(૪૯)
ગુરૂ મોહિં દિન્હીં અજબ જડી.
ગુરૂ મોહિં દીન્હીં અજબ જડી,
સોઈ જડી મોહિ પ્યારી લગત હૈ, અમૃત રસન ભરી… ।। ૧ ।।
કાયા નગર અજબ ઈક બંગલા, તામેં ગુપ્ત ધરી,
પાંચો નાગ પચીસોં નાગિન, સૂંઘત તુરત ભરી… ।। ૨ ।।
યા કારને સબ જગ ખાયો, સદગુરૂ દેખ ડરી,
કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, લે પરિવાર તરી… ।। ૩ ।।
(૫૦)
ગુરૂસે કર મેલ ગંવારા, કા સોચત-
ગુરૂસે કર મેલ ગંવારા, કા સોચત બારંબારા…
જબ પાર ઉતરના ચાહિયે, તબ કેવટસે મિલ રહિયે,
જબ ઉતરી જાય ભવપારા, તન છૂટૈ યહ સંસારા… ।। ૧ ।।
જબ દર્શનકો દિલ ચાહિયે, તબ દર્પણ માંજત રહિયે,
જબ દર્પણ લાગી કાઈ, તબ દરસ કહાંસે પાઈ… ।। ૨ ।।
જબ ગઢ પર બજી બધાઈ, તબ દેખ તમાસે જાઈ,
જબ ગઢ બિચ હોત સકેલા, તબ હંસા ચલત અકેલા… ।। ૩ ।।
કહૈ કબીર દેખ મન કરની, વાકે અંતર બીચ કતરની,
કતરની કૈ ગાંઠિ ન છૂટૈ, તબ પકરી યમ લૂટૈ… ।। ૪ ।।
(૫૧)
ગુરૂસે લગન કઠિન હૈ ભાઈ.
ગુરૂસે લગન કઠિન હૈ ભાઈ…
લગન લગે બિનુ કાજ ન સરિહૈં, જીવ પરલય હોય જાઈ… ।। ૧ ।।
સ્વાતિ બુંદકો રટે પપીહા, પિયા પિયા રટ લાઈ,
પ્યાસે પ્રાણ જાત હૈ અબહીં, ઔર નીર નહિં ભાઈ… ।। ૨ ।।
તજી ઘરદ્વાર સતી હોય નિકલી, સત્ય કરનકો જાઈ,
પાવક દેખિ ડરે નહિં તનિકો, કૂદિ પરે હરખાઈ… ।। ૩ ।।
દો દલ આઈ જુડે રણ સન્મુખ,શુરા લેત લડાઈ,
ટૂક ટૂક હોય ગિરે ધરનિપે, ખેત છાંડિ નહિં જાઈ… ।। ૪ ।।
મિરગા નાદ શબ્દકે ભેદી, શબ્દ સુનનકો જાઈ,
સોઈ સબ્દ સુનિ પ્રાણદાન દે, નેક ન મનહિં ડરાઈ… ।। ૫ ।।
છોડહુ અપની તનકી આશા, નિર્ભય હોય ગુણ ગાય,
કહત કબીર સુનો ભાઈ સાધો, નહિં તો જનમ નસાઈ… ।। ૬ ।।

(૫૨)
ઘુંઘટકા પટ ખોલરે, તોકો પિવ મિલેંગે.
ઘુંઘટકા પટ ખોલરે, તોકો પિયા મિલેંગે…
ઘટ ઘટમેં વહિ સાંઈ બસત હૈ, કટૂક વચન મત બોલ રે.. ।। ૧ ।।
ધન જોબનકા ગર્વ ન કીજૈ, ઝૂઠા પંચરંગ ચોલ રે… ।। ૨ ।।
સુન્ન મહલમેં દિયના બારિલે, આશાસે મત ડોલ રે… ।। ૩ ।।
જોગ જુગતસે રંગ મહલમેં, પિય પાયો અનમોલ રે… ।। ૪ ।।
કહૈ કબીર આનંદ ભયો હૈ બાજત અનહદ ઢોલ રે… ।। ૫ ।।
(૫૩)
ઘુંઘટકે પટ ખોલ સખીરી,
ઘુંઘટકે પટ ખોલ સખીરી, મિલહે સાંઈ દિદારા…
મોહમાયાકી ઓઢની ઓઢે, દિખે નહિં દવારા,
સુન્ય મહલમેં ઘોર અંધેરા, કરો નામ ઉજીયારા… ।। ૧ ।।
ગગન મંડલસે અમૃત બરસે, હોય આનંદ અપારા,
અનહદકી ધુન બજે નિરંતર, સોહમકા ઝનકારા… ।। ૨ ।।
સદગુરૂ સાહેબકી બલિહારી, બાણ શબદકા મારા,
કહે કબીર આપા ખોજીયા, પાયા પ્રાણ અધારા… ।। ૩ ।।
(૫૪)
ચદરિયાં ઝીની રે ઝીની,
ચદરિયાં ઝીની રે ઝીની, રામ નામ રસ ભીની…
અષ્ટ કમલકા ચરખા બનાયા, પાંચ તત્વકી પૂની,
નવદસ માસ બુનનકો લાગે, મુરખ મૈલી કીની… ।। ૧ ।।
જબ મેરી ચાદર બન ઘર આઈ, રંગરેજ કો દીની,
ઐસા રંગ રંગા રંગરેજને, લાલોં લાલ કર દીની… ।। ૨ ।।
ચાદર ઓઢ શંકા મત કરીયો, યે દો દિન તુમકો દીની,
મૂરખ લોગ ભેદ નહિં જાને, દિનેદિન મૈલી કીની… ।। ૩ ।।
ધ્રુવ પ્રહલાદ સુદામાને ઓઢી, શુકદેવને નિર્મલ કીની,
દાસ કબીરને ઐસી ઓઢી, જ્યોં કિ ત્યોં ધરિ દીની… ।। ૪ ।।
(૫૫)
ચલના હૈ દૂર મુસાફિર, કાહે સોવે રે.
ચલના હૈ દૂર મુસાફિર, કાહે સોવે રે…
ચેત અચેત નર શોચ બાવરે, બહુત નીંદ મત સોવેરે,
કામ ક્રોધ મદ લોભમેં ફંસકર, ઉમરીયા કાહે ખોવે રે… ।। ૧ ।।
શિર પર માયા મોહકી ગઠરી, સંગ દૂત તેરે હોવે રે,
સો ગઠરી તેરી બિચમેં છિન ગઈ, મૂંઢ પકરી કહાં રોવે રે… ।। ૨ ।।
રસ્તા તો વો દૂર કઠિન હૈ, ચલ બસ અકેલા હોવે રે,
સંગ સાથ તેરે કોઈ ના ચલેગા, કાકે ડગરીયા જોવે રે… ।। ૩ ।।
નદિયા ગહરી નાવ પુરાની, કેહિ વિધી પાર તું હોવે રે,
કહે કબીર સુનો ભાઈ સાધુ, વ્યાજ ધોકે મૂલ મત ખોવે રે… ।। ૪ ।।
(૫૬)
ચલી હૈ કુલ બોરની ગંગા નહાય.
ચલી હૈ કુલ બોરની ગંગા નહાય.
સતુવા કરાઈન બહુરી ભુંજાઈન, ઘૂંઘટ ઓટે મસકત જાય,
ગઠરી બાંધિન મોટરી બાંધિન, ખસરકે મૂડે દિહિન ધરાય… ।। ૧ ।।
બિછુવા પહિરિન ઔંઠા પહિરિન, લાત ખસમકે મારિન ધાય,
ગંગા નહાઈન જમુના નહાઈન, નૌ મન મૈલહિ લિહિન ચઢાય… ।। ૨ ।।
પાંચ પચીસકે ધક્કા ખાઈન, ઘરહુંકી પૂંજી આઈં ગંવાય,
કહૈં કબીર હેતુ કરૂં ગુરૂસે, નહિં તોર મુક્તિ જાઈ નસાય… ।। ૩ ।।
(૫૭)
ચાદર હો ગી બહુત પુરાની.
ચાદર હો ગી બહુત પુરાની, અબ તો શોચ સમઝ અભિમાની…
અજબ જુલાહા ચાદર બીની સૂત કરમકી તાની,
સુરતિ નિરતિકા ભરના દીની, તબ સબકે મન માની… ।। ૧ ।।
મૈલે દાગ પરે પાપનકે, વિષયનમેં લપટાની,
જ્ઞાનકા સાબુન લાય ન ધોયા, સત્સંગતિકા પાની… ।। ૨ ।।
ભઈ ખરાબ ગઈ અબ સારી, લોભ મોહમેં સાની,
સારી ઉંમર ઓઢતે બિતી, ભલી બુરી નહિં જાની… ।। ૩ ।।
શંકા માની જાન જિય અપને, હૈ યહ વસ્તુ બિરાની,
કહૈ કબીર યહિ રાખું યતનસે, યે ફિર હાથ ન આની… ।। ૪ ।।
(૫૮)
ચુનરી કાહે ન રંગાયે ગોરી પાંચ રંગમાં.
ચુનરી કાહે ન રંગાયે ગોરી પાંચ રંગમાં…
ઈ ચુનરી તોહે સતગુરૂ દીન્હા, પહિર ઓઢ કર મૈલી કીન્હા,
જૈકોબા પહિર ગોરી પિયા સંગમાં… ચુનરી… ।। ૧ ।।
જબ પિયા અઈહૈ લેન ગવનવા, એકૌ ન ચલિહૈં તોરા બહનવા,
દાગ દિખિહૈં તોરે અંચરનમાં… ચુનરી… ।। ૨ ।।
કહત કબીર સુનો ભાઈ સાધો, જ્ઞાન ધ્યાનકા સાબુન લાવો,
દાગ ચુટિહૈં તોરે અંચરનકા… ચુનરી… ।। ૩ ।।
ગોરી ઃ- વૃત્તિ… પાંચ-રંગમાં ઃ- દયા, ક્ષમા, શિલ, વિચાર અને સંતોષ…
પિયા એટલે જીવ-ચેતન…
(૫૯)
જગત કુલ રૈનકા સપના.
જગત કુલ રૈનકા સપનાં, સમજ મન કોઈ નહિં અપનાં…
કઠન મદ લોભકી ધારા, વોહમેં જાત સબ સંસારા… ।। ૧ ।।
ઘડા જબ નીર કા ફુટા, પત્તા જ્યું ડાલસે તુટા,
ઐસી નર હય જીંદગાની, સવેરો છોડ અભિમાની… ।। ૨ ।।
ન ભુલો દેખ તન ગોરા, જગતમેં જીવના થોરા,
તજો મદ લોભ ચતુરાઈ, રહો નિઃશંક જગમાંહી… ।। ૩ ।।
સજન પરિવાર સુત દારા, સબસે વો રોજ હૈ ન્યારા,
નિકસ જબ પ્રાણ જાવેગા, નહિં કોઈ કામ આવેગા… ।। ૪ ।।
સદા મત જાન યે દેહકો, લગાવો સત્ નામસે નેહકો,
કટે ભ્રમ જાળકી ફાંસી, કહે કબીર અવિનાશી… ।। ૫ ।।
સારાસાર ભજ રામ એક, રામ કરત સબ કામ,
અસંગ રહેત હય જગતસેં, કબીર કરે સલામ… ।। ૬ ।।
(૬૦)
જગતમેં ખબર નહિં પલકી.
જગતમેં ખબર નહિં પલકી…
સુકૃત કરલે, પ્રભુ નામ સમરલે, કોન જાને કલકી… ।। ૧ ।।
જબલગ હંસા બસે કાયામેં, તબલગ દેહ મંગલકી,
હંસા દેહિ છાંડ ચલે જબ, તબ માટી જંગલકી… ।। ૨ ।।
તારા મંડલ રવિ ચંદ્રમા, સબહી ચલા ચલકી,
દિન ચારકે ચમત્કારમેં, બિજલી જાય ચમકી… ।। ૩ ।।
માતપિતા સુત કુટુંબ કબિલે દુનિયા મતલબકી,
કાયા માયા નાર સ્નેહી, અંતે રહે અલગી… ।। ૪ ।।
કુંડ કપટ કર માયા જોડી, કરે બાતાં છલકી,
પાપકી પોટ ધરે શિર ઉપર, કૈસે હોય હલકી… ।। ૫ ।।
જગતકી આશા છોડ કર, અબ યાદ રખ રબકી,
ચોરાસીકો ફેરો મિટે, રહે ન ભય જમકી… ।। ૬ ।।
(૬૧)
જનમ તેરા બાતોંહી બીત ગયો.
જનમ તેરા બાતોંહી બીત ગયો…
તુને કબહુ ન રામ કહ્યો, તુને કબહુ ન કૃષ્ણ કહ્યો… ।। ૧ ।।
પાંચ બરસકા ભોલારે ભાલા, અબ તો બીસ ભયો,
મકર પચીસી માયા કારન, દેશ વિદેશ ગયો… ।। ૨ ।।
ત્રીસ બરસકી જબ મતિ ઉપજી, નિત નિત લોભ નયો,
માયા જોરી લાખ કરોરી, અજહુ ન પ્રીત ભયો… ।। ૩ ।।
પ્રેત ભયો તબ આલસ ઉપજી, કફ નીત કંઠ રહ્યો,
સંગતિ કબહુ નાહિ કીન્હિ, બિલખા જનમ ગયો… ।। ૪ ।।
યહ સંસાર મતલબકા લોભી, જુઠા ટાઠ રચ્યો,
કહત કબીર સમજ મન મુરખ, તું ક્યોં ભૂલ ગયો… ।। ૫ ।।
(૬૨)
જનમ ધરિ જો ન કિયા સતસંગ.
જનમ ધરિ જો ન કિયા સત્સંગ…
તાકો કેવલ પશુ કરિ માનો, યદપિ મનુષકા અંગ… ।। ૧ ।।
કરત આહાર નિંદ્રા ભય મૈથુન, લાગ્યો વિષયસુ રંગ,
વામેં અજહું ન ચેત્યો મુરખ, કાલ કરેગા ભંગ… ।। ૨ ।।
કાહ ભયો પીતામ્બર પહિરે, ચઢે કુ હસ્તિ તુરંગ,
વામેં કાહ બડાઈ દેખો, ફૂલ્યો હ્રદય ઉમંગ… ।। ૩ ।।
નિર્મલ ચિત્ત કરિ કભી ન ન્હાયો, સંત સ્વરૂપી ગંગ,
કહૈ કબીર નર ક્યોં કરિ પાવે, પૂરણ રૂપ અભંગ… ।। ૪ ।।
(૬૩)
જનમ સબ ધોખેમેં ખોય દિયા.
જનમ સબ ધોખેમેં ખોય ગયો…
દ્વાદશ બરસ બાલાપન બીતા, બીસમેં જવાન ભયો,
તીસ બરસ માયાકે પ્રેરે, દેશ વિદેશ ગયો… ।। ૧ ।।
ચાલિસ બરસ અંત જબ લાગે, બાઢો મોહ નયો,
ધન ઓર ધામ પુત્રકે કારણ, નિશદિન શોચ ભયો… ।। ૨ ।।
બરસ પચાસ કમર ભઈ ટેઢી, સોચત ખાટ પડ્યો,
લડિકા બૌહર બોલી બોલે, બુઢઉ મરિ ન ગયો… ।। ૩ ।।
બરસ સાઠ સિતેરકે ભીતર, કેશ સફેદ ભયો,
કફ પિત્ત વાત ઘૈર લિયો હૈ, નયનન નીર બહ્યો… ।। ૪ ।।
ન ગુરૂ ભક્તિ ન સાધુ સેવા, ન શુભ કર્મ કિયો,
કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, ચોલા છૂટિ ગયો… ।। ૫ ।।
(૬૪)
જહાં દેખે સો દુઃખીયા બાબા.
જહાં દેખે સો દુઃખીયા બાબા, સુખીયા કોઈ નહિંરે…
જોગીભી દુઃખીયા જંગમ દુઃખીયા, તપસીકુ દુઃખ દુના,
આશા મનસા સબ ઘટ વ્યાપી, કોઈ મટેલ નહિં સુના… ।। ૧ ।।
રાજાબી દુઃખીયા પ્રજાબી દુખીયા, દુખીયા સબ વૈરાગી,
દુઃખ કારનસે શુક દેવને, ઉંદરી માયા ત્યાગી… ।। ૨ ।।
સાચ કહું તો સબ જગ દુઃખીયા, જુઠા કહી ન જાય,
બ્રહ્મા વિષ્ણુ શંકર દુઃખીયા, જીને સૃષ્ટિ જમાઈ… ।। ૩ ।।
ધુત દુઃખીયા અવધુત દુઃખીયા, દુઃખીયા ધની રંકા,
કહત કબીરા વો નહિં દુઃખીયા, જીને મનકુ જીતા… ।। ૪ ।।

કબીરજીના ભજનો – ૨ ( 24 – 45)

February 10, 2009

કબીરજીના ભજનો – ૨ ( 24 – 45)
(૨૪)
ક્યા માંગું મેરે રામ, થોડે જીવનમેં-
(રાગ ભૈરવી – તાલ રૂપક )
ક્યા માંગું મેરે રામ, થોડે જીવનમેં ક્યા માંગું,
ઘર નહિં રહેના, અમર નહિં કાયા-કાયા…
એક લક્ષ પુત્ર સવા લક્ષ નાતી, સો ઘર નહિં કોઈ દીવા કે બાતી,
મેઘનાદ પુત્ર સમુદ્ર જૈસી ખાઈ, કુંભકરણ વિભિષણ જૈસે ભાઈ… ।। ૧ ।।
શંકર સરીખા પૂજવા આવે, બ્રહ્માજી નિત્ય વેદ પાઠ ગાવે,
ક્યા કરૂં છાપરી ઓર ક્યા કરૂં ટાટી, ન જાનું મેરી કહાં પડેગી માટી… ।। ૨ ।।
ક્યા કરૂં મહેલ ઓર ક્યા કરૂં ટાટા, છોડ ગયે રાવન લંકાકે ઠાઠા,
કહેત કબીર સબ છોડકે જાતા, મેં તો એક તેરે ચરણકુ ચ્હાતા… ।। ૩ ।।
(૨૫)
ક્યા સોવે ગફલતકે માતે.
ક્યા સોવૈ ગફલતકે માતે, જાગ જાગ ઉઠિ જાગરે,
ઔર કોઈ તોર કામ ન આવૈ, ગુરૂ ચરણન ઉઠિ લાગ રે…
ઉત્તમ ચેલા બના અમોલા, લગત દાગ પે દાગરે,
દુઈ દિનકા ગુજરાન જગતમેં, જરત મોહકી આગરે… ।। ૧ ।।
ન સરાયમેં જીવ મુસાફિર, કરતા બહુત દિમાગરે,
રૈન બસેરા કરિલે ડેરા, ચલન સબેરા તાક રે… ।। ૨ ।।
યે સંસાર વિષય રસ માતે, દેખો સમુઝિ વિચારરે,
મન ભંવરા તજિ વિષકે બનકો, ચલુ બેગમકે બાગ રે… ।। ૩ ।।
કૈચુલિ કરમ લગાઈ ચિત્તમેં, હુઆ મનુષ તે નાગરે,
પૈઠા નહિં સમુઝ સુખસાગર, બિના પ્રેમ બૈરાગરે… ।। ૪ ।।
તુ સાહેબ ભજે સો હંસ કહાવૈ, કામી ક્રોધી કાગ રે,
કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, પ્રગટે પૂરણ ભાગરે… ।। ૫ ।।
(૨૬)
કરમનકી ગત ન્યારી, ઉધો-
કરમનકી ગત ન્યારી ઉધો કરમનકી ગત ન્યારી…
મુરખ મુરખ રાજ કરત હૈ, પંડિત ફિરે ભીખારી… ।। ૧ ।।
નદિયા નદિયા મીઠી ભઈ, સાગર કિસવિધ ખારી… ।। ૨ ।।
ઉજવલ પંખ બગલેકો દિન્હે, કોયલ કિસવિધ કારી… ।। ૩ ।।
કહેત કબીરા સુનો ભાઈ સાધુ, ભાવિ ટળત ન ટારી… ।। ૪ ।।
(૨૭)
કરો યતન સખી સાંઈ મિલનકી.
કરો યતન સખી સાંઈ મિલનકી…
ગુરિયા ગુરવા સૂપ સુપલિયા, ત્યજ દે બુધ લરિકૈયા ખેલનકી… ।। ૧ ।।
દેવ પિતર ઔર ભુયાં ભવાની, યહ મારગ ચૌરાસી ચલનકી… ।। ૨ ।।
ઊંચા મહલ અજબ રંગ બંગલા, સાંઈ કી સેજ વહાં લગી ફૂલનકી… ।। ૩ ।।
તન મન ધન સબ અર્પણ કર વહાં, સુરત સંભાર પર પઈયાં સજનકી… ।। ૪ ।।
કહૈ કબીર નિર્ભય હોય હંસા, કુંચી બતાદો તાલા ખોલનકી… ।। ૫ ।।
( સખી – સદવૃત્તિ. સાંઈ – ચેતન આત્મા )
(૨૮)
કરોરે મનવા દિનકી તદબીર.
કરો રે મનવા દિનકી તદબીર…
જબ યમરાજા આન પડેંગે, નેક ધરત નહિં ધીર,
મુગરીન મારિકે પ્રાણ નિકાસત, નૈનન ભરિ હૈ નીર… ।। ૧ ।।
ભવસાગર ઈક અગમ પંથ હૈ, નદિયા બહુત ગંભીર,
નાવન બેઠા લોગ ઘનેરા, કેવટ હૈ બેપીર… ।। ૨ ।।
ઘર તિરિયા અરધંગી બૈઠી, માત પિતા સુત બીર,
માલ મુલકકી કૌન ચલાવૈ, સંગ ન જાત શરીર… ।। ૩ ।।
લૈકે બોરત નરક કુણ્ડમેં, વ્યાકુલ હોત શરીર,
કહહિં કબીર નર અબસે ચેતો, માફ હોત તકસીર… ।। ૪ ।।
(૨૯)
કા નર સોવત મોહ નિશામેં.
કા નર સોવત મોહ નિશામેં, જાગત નાહિં કૂચ નિયરાના…
પહિલા નગારા શ્વેત કેશ ભયૈ, દૂજે બૈન સુનત નહિં કાના,
તીજે નૈન દેખી નહિં સૂઝે, ચૌથે આઈ ગિરા પરવાના… ।। ૧ ।।
માતુ પિતા કહના નહિં માનૈ, ગુરૂ જનસે કિન્હા અભિમાના,
ધર્મ કે નાવ ચઢત નહિં જાને, અબ યમરાજને ભેદ બખાના… ।। ૨ ।।
હોત પુકાર નગર કસબેમેં, રૈયત લોગ સબૈ અકુલાના,
ચલનેકી અબ હોત તૈયારી, અંત ભવન બિચ પ્રાણ લુકાના… ।। ૩ ।।
પ્રેત નગરમેં હાટ ગત હૈ, જહાં રંગ રેજવા હૈ સતવાના,
કહૈ કબીર કોઈ કામ ન અઈ હૈં, માટિક દેહ માટી મિલિ જાના… ।। ૪ ।।
(૩૦)
કા મંગું કુછ થિર ન રહાઈ.
કા માંગુ કુછ થિર ન રહાઈ, દેખત નૈન ચલા જગ જાઈ,
ઈક લાખ પૂત સવા લાખ નાતી, તા રાવણકે દિયા ન બાતી… ।। ૧ ।।
લંકા સો કોટ સમૂદ્ર સી ખાઈ, તા રાવણકી ખબર ન પાઈ… ।। ૨ ।।
આવત સંગ ન જાત સંગાતી, કા હુઆ દલ બાંધે હાથી… ।। ૩ ।।
કહૈ કબીર અંતકી બારી, હાથ ઝાડ જ્યું ચલે જુઆરી… ।। ૪ ।।
(૩૧)
કાયા બૌરી ચલત પ્રાણ કાહે રોઈ.
કાયા બૌરી ચલત પ્રાણ કાહે રોઈ…
કાયા પાય બહુત સુખ કીન્હો, નિત ઉઠી મલિ મલિ ધોઈ,
સો તન છિયા છાર હોય જૈહૈં, નામ ના લૈહૈં કોઈ… ।। ૧ ।।
કહત પ્રાણ સુન કાયા બૌરી, મોર તોર સંગ ન હોઈ,
તોહી અસ મિત્ર બહુત હમ ત્યાગા, સંગ ન લીન્હા કોઈ… ।। ૨ ।।
લટ છિટકાયે મતા રોવૈ, ખાટ પકડકે ભાઈ,
આંગન બૈઠી તિરિયા રોવૈ, હંસ અકેલા જાઈ… ।। ૩ ।।
શિવ સનકાદિક ઔ બ્રહ્માદિક, શેષ સહસ્ર મુખ હોઈ,
જો જો જન્મ લિયા બસુધામેં, થિર ન રહો હૈ કોઈ… ।। ૪ ।।
પાપ પુણ્ય હોઉ જન્મ સંઘાતી, સમુઝ દેખ નર લોઈ,
કહે કબીર અભિ અંતરકી ગતિ, જાનત બિરલા કોઈ… ।। ૫ ।।
(૩૨)
કાયા નહિં તેરી નહિં તેરી.
કાયા નહિં તેરી નહિં તેરી, મત કર મેરી મેરી…
યે તો દો દિનકી જીંદગાની, યે તો દો દિનકી જીંદગાની,
જૈસા પત્થર ઉપર પાની, યે તો હોવેગી કુરબાની… ।। ૧ ।।
જૈસા રંગ તરંગ મિલાવે, જૈસા રંગ તરંગ મિલાવે,
વે તો પલક પિછે ઉડજાવે, અંતે કોઈ કામ નહિં આવે… ।। ૨ ।।
સુનો બાત કહું પરમાની, સુનો બાત કહું પરમાની,
યહાંકી ક્યા કરતા ગુમાની, તુમ તો પડે હૈ બેઈમાની… ।। ૩ ।।
કહે કબીર સુનો નર જ્ઞાની, કહે કબીર સુનો નર જ્ઞાની,
યે શિખ હ્રદયમેં માની, તેરેકુ બાત કહી સમજાની… ।। ૪ ।।
(૩૩)
કાલકા અજબ તડાકા બે.
કાલકા અજબ તડાકા બે, તું ક્યા જાને લડકા બે…
નવબી મર ગયે દશબી મર ગયે, મર ગયે સહસ્ત્ર અઠાસી,
તેતીસ કોટી દેવતા મર ગયે, પડે કાલકી ફાંસી… ।। ૧ ।।
પીર મરે પયગંબર મરે, મર ગયે જંદા જોગી,
જપી તપી સન્યાસી મર ગયે, મર ગયે બઈદન રોગી… ।। ૨ ।।
તીન લોક પર છત્તર બિરાજે, લુટા કુંજબિહારી,
કહત કબીરા સોબી મર ગયે, રૈયત કૌન બિચારી… ।। ૩ ।।
(૩૪)
કા સોવો સુમિરનકી બેરિયા.
કા સોવો સુમિરનકે બેરિયા..
ગુરૂ ઉપદેશકી સુધી નાહિં, ઝકત ફિરો ઝક ઝલનિ ઝલરિયા… ।। ૧ ।।
ગુરૂ ઉપદેશ સંદેશ કહત હૈ, ભજન કરો ચઢિ ગગન અટરિયા… ।। ૨ ।।
નિત ઉઠી પાંચ પચીસકે ઝગરા, વ્યાકુલ ગોરી સુરતિ સુંદરિયા… ।। ૩ ।।
કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, ભજન બિના તોરી સુની નગરિયા… ।। ૪ ।।
(૩૫)
કુમતિયા દારૂંણ નિતહિં લરૈ.
કુમતિયા દારૂંણ નિતહિં લરૈ…
સુમતિ કુમતિયાં દૂનોં બહિની, કુમતિ દેખિકૈ સુમતિ ડરૈ… ।। ૧ ।।
ઔસધ લાગે ન દુવા લાગૈ, ઘૂમિ ઘૂમિ જસ બીચ્છ ચઠૈ… ।। ૨ ।।
કિતના કહૌં કહા નહિં માનૈ, લાખ જીવ નિત ભચ્છ કરૈ… ।। ૩ ।।
કહૈં કબીર સુનો ભાઈ સાધો, યહ વિષ સંતકે ઝારૈ ઝરૈ… ।। ૪ ।।
(૩૬)
કેતે દિનકો ઉઠાયે ઠાટ.
કેતે દિનકે ઉઠાયે ઠાટ…
જૌન યતન તુમ દેહી પાલી, સો દેહી મિલિ માટી ખાક… ।। ૧ ।।
મર મર જઈહો ફિર ફિર અઈહો, કરલો સૌદા યેહી હાટ… ।। ૨ ।।
પ્રાણ પંખેરૂ નગર હૈ કાયા, ના જાનો જાયે કિહિ બાટ… ।। ૩ ।।
કહૈં કબીરસુનો ભાઈ સાધો, તબકા કરિ હો કાગજ ફાટ… ।। ૪ ।।
(૩૭)
કોઈ પિયત રામ રસ પ્યાલા.
કોઈ પિયત રામ રસ પ્યાલા…
રસના કટોરી ભરિ ભરિ પીવે, ઝુકત ફિરે મતવાલા… ।। ૧ ।।
સત મત અમલ ચઢાય મગન, મન નિર્મલ વિમલ વિસાલા… ।। ૨ ।।
રહે અદંડ દંડ નહિં જુગ જુગ, પાર ન પાવે કાલા… ।। ૩ ।।
અનમિલિ રહે મિલે નહિં જગમેં, તિરછી ઉનકી ચાલા… ।। ૪ ।।
કહૈં કબીર સુનો ભાઈ સાધો, છાંડિ દિયા ભ્રમ જાલા… ।। ૫ ।।
(૩૮)
કોઈ હરિજન મિટાવૈ હમારી ખટકા.
કોઈ હરિજન મિટાવૈ હમારી ખટકા…
વૃક્ષ એક અધરમેં જામા, જડ ઉપર પલઈ તરકા… ।। ૧ ।।
જલ ઉપર લોહા ઉતારને, લૌકી બૂડ ગઈ તરકા… ।। ૨ ।।
બાંચત વેદ ભેદ નહિં પાવત, બાતોંમેં રહત અટકા… ।। ૩ ।।
કહેત કબીર સુનો ભાઈ સાધો, સુઈ નખ માંહિં જગત અટકા… ।। ૪ ।।
(૩૯)
કો જાનૈ બાત પરાયે મનકી-
કો જાને બાત પરાયે મનકી…
રાત અંધેરી ચોરા ડાંટૈ, આશ લગાયે પરાયે ધનકી… ।। ૧ ।।
આંધર મિરગ બને બન ડોલૈ, લાગા બાન ખબર કા તનકી… ।। ૨ ।।
મહા મોહકી નિંદ પરી હૈ, ચૂરન લેગા સુહાગિન તનકી… ।। ૩ ।।
કહૈ કબીર સુનો ભાઈ સાધો, ગુરૂ જાને હૈં પરાયે મનકી… ।। ૪ ।।
(૪૦)
કો શિખવૈ અધ મનકો જ્ઞાના.
કો શિખવૈ અધ મનકો જ્ઞાના…
સાધુ સંગતિ કબહૂં નહિં કીન્હા, રટત-રટત જગ જન્મ સિરાના… ।। ૧ ।।
દયા ધર્મકો ચીન્હત નાહિં, નહિં લાગે સદગુરૂકે કાના… ।। ૨ ।।
કર્જ કાઢિકે વૈશ્યા રાખૈ, સાધુ આયતો ધરે ન દાના… ।। ૩ ।।
કહૈ કબીર જબ યમપુર જૈહૈં, માર હિ માર ઉઠૈ ધમસાના… ।। ૪ ।।
(૪૧)
કૌનો ઠગવા નગરિયા લૂટલ હો.
કૌનો ઠગવા નગરિયા લૂટલ હો…
ચંદન કાષ્ઠકે બનલ ખટોલના, તા પર દુલહિન સૂતલ હો… ।। ૧ ।।
ઉઠોરી સખી મોરી માંગ સંવારો, દુલહા મોસે રૂઠલ હો… ।। ૨ ।।
આયે યમરાજ પલંગ ચઢિ બૈઠે, નૈનન આંસું છૂટલ હો… ।। ૩ ।।
ચારિ જને મિલિ ખાટ ઉઠાઈન, ચહું દિશ ધૂં ધૂં ઉઠલ હો… ।। ૪ ।।
કહત કબીર સુનો ભાઈ સાધો, જગસે નાતા છૂટલ હો… ।। ૫ ।।
(૪૨)
ખલક સબ રૈનકા સપના.
ખલક સબ રૈનકા સપના, સમઝ મન કોઈ નહિં અપના,,,
કઠિન હૈ મોહકી ધારા, બહા સબ જાત સંસારા,
ઘડા જસ નીરકા ફૂટા, પત્ર જ્યોં ડારસે ટૂટા… ।। ૧ ।।
ઐસી નરજાત જિંદગાની, અજહું તો ચેત અભિમાની,
ભૂલો મતિ દેખી તનુ ગોરા, જગતમેં જીવના થોરા… ।। ૨ ।।
સજન પરિવાર સુત દારા, સભી ઈક રોજ હવૈ ન્યારા,
નિકસ જબ પ્રાણ જાવેગા, નહિં કોઈ કામ આવેગા… ।। ૩ ।।
સદા જિન જાનિ યહ દેહી, લગા નિજ રૂપસે નેહી,
કટે યમ-જાલકી ફાંસી, કહૈ કબીર અવિનાશી… ।। ૪ ।।
(૪૩)
ખસમ બિનુ તેલીકો બૈલ ભયો.
ખસમ બિનુ તેલીકો બૈલ ભયો,
બૈઠટ નાહિં સાધુકી સંગતિ, નાધે જનમ ગયો… ।। ૧ ।।
બહિ બહિ મરહુ પચહુ નિજ સ્વારથ, યમકો દંડ સહ્યો,
ધન દારા સુત રાજ કાજ હિત, માથે ભાર ગ્રહ્યો… ।। ૨ ।।
ખસમહિ છાંડિ વિષય રંગ રાતે, પાપકે બીજ બોયો,
ઝૂઠી મુક્તિ નર આશા જીવનકી, ઉન્હ પ્રેતકો જૂઠ ખયો… ।। ૩ ।।
લખ ચૌરાસી જીવ જંતુમેં, સાયર જાત બહ્યો,
કહહિં કબીર સુનો હો સંતો, ઉન સ્વાનકો પૂંછ ગ્રહ્યો… ।। ૪ ।।
(૪૪)
ખબરિ નહિં યા જગમેં પલકી.
ખબરિ નહિં યા જગમેં પલકી,
સુકૃત કરિલે નામ સુમિર લે, કો જાને કલકી… ।। ૧ ।।
કૌડિ કૌડિ માયા જોડી, બાતો કરે છલકી,
પાપ પુણ્યકી બાંધિ પોટરિયા, કૈસે હોય હલકી… ।। ૨ ।।
તારણ બીચ ચંદ્રમા ઝલકે, જોત ઝલાઝલકી,
એક દિન પંછી નિકલ જાએગા, મટ્ટી જંગલકી… ।। ૩ ।।
માતપિતા પરિવાર ભાઈબંધ, તિરિયા મતલબકી,
માયા લોભી નગર બસતુ હૈ, યા આપને કબકી… ।। ૪ ।।
યહ સંસાર રૈનકે સપના, ઓસ બુન્દ ઝલકી,
કહે કબીર સુનો ભાઈ સાધો, બાતેં સદગુરૂકી… ।। ૫ ।।
(૪૫)
ખેલ સબ પૈસેકા, સબ કુછ બાતાં-
ખેલ સબ પૈસેકા, સબ કુછ બાતાં હૈ પૈસા…
પૈસા જોર પૈસા લરકા, પૈસા બાબા બ્હેના,
પૈસા હાથી ઘોડે પલાના, પૈસા લગે નિશાના… ।। ૧ ।।
પૈસા દેવ પૈસા ધરમ, પૈસા સબ કુછ ભાઈ,
પૈસા રાજા રાજ કરાવે, પૈસા કરે લડાઈ… ।। ૨ ।।
પૈસા હાથપે અબુચ ચડાવે, પૈસા ઘોડે ઉરાવે,
એકદિન પૈસા બદલ ગયા તો, પાઉમેં લગર પરાવે… ।। ૩ ।।
પૈસા ગુરૂ પૈસા ચેલા, પૈસા ભક્તિ કરાવે,
કહત કબીરા સુન ભાઈ સાધુ, પૈસા જીવ છોરાવે… ।। ૪ ।।


Follow

Get every new post delivered to your Inbox.